Tristan da Cunha & Amsterdam Eiland

De meest afgelegen bewoonde eilanden in deze wereld zijn Tristan da Cunha in het zuiden van de Atlantische Oceaan en Amsterdam in het zuiden van de Indische Oceaan.
      Het waait er vrijwel altijd hard, het regent er zo’n 260 dagen per jaar, er kan niets verbouwd worden en de natuurlijke stilte is verpletterend.

Hoe is het om als een keurige goed opgeleide Hollandse jongen een tijdje op zo’n geïsoleerd eiland te leven. Omdat ik twee mensen kende, die dat gedaan hadden heb ik die in 2002 voor een radioprogramma bij elkaar gezet om eens wat vergelijkingen te trekken.

 
Voorbereiding van jaren 

Dat zijn de auteur Alfred van Cleef (links), die er acht jaar over deed om toestemming te krijgen naar Amsterdam te gaan en Marnix Koolhaas, programmamaker bij de VPRO die daar anderhalf jaar voor nodig had.

     
Marnix Koolhaas ging in 1996 naar Tristan da Cunha. Het eiland telde toen 296 inwoners.

      Acht dagen varen met een vissersboot vanuit Kaapstad. Het dichtstbijzijnde bewoonde dorp lag op Sint-Helena op 2120 kilometer

Drie weken varen

Alfred van Cleef reisde eind vorige eeuw af naar Amsterdam.

Het eiland telde toen 39 inwoners.

Drie weken varen met een groot schip vanuit La Réunion, een eiland in het westen van de Indische Oceaan.

Het dichtstbijzijnde dorp lag op datzelfde La Réunion op 2860 kilometer

Militairen & walvisvaarders

De eerste bewoners van Tristan da Cunha waren walvisvaarders uit de VS in 1811. Eén van de walvisvaarders, Jonathan Lambert riep zichzelf meteen maar uit tot keizer van het eiland. Hij verdween later onder mysterieuze omstandigheden.
      Eén van hen -Thomas Curry- was nog aanwezig op het eiland toen een garnizoen Britse troepen vanaf Kaapstad naar het eiland kwam om het te bezetten in 1816 om eventuele reddingspogingen van Napoleon, die gevangen zat op Sint Helena, door de Fransen vanaf Tristan te verhinderen.

Twintig jaar later werd de bevolking uitgebreid toen de Nederlandse visser Pieter Groen er schipbreuk leed.
      Er werden slavinnen uit Sint Helena naar het eiland gebracht en zo ontstond een geheel eigen bevolking op dit eiland, dat anno 2009 een Engelse kroonkolonie is.

Amsterdam Eiland

Amsterdam telde 39 inwoners. Allemaal Franse mannen. Biologen, seismologen en weerkundigen.
Omdat er winkels waren en cafés en er bijvoorbeeld al twintig jaar een slager was kun je volgens Van Cleef van een soort dorpsgemeenschap spreken.
Hij schreef een mooi boek over zijn ervaringen:
Het verdwaalde eiland.

‘Wat ik zocht, ontdekte ik uiteindelijk in het zuidelijk deel van de Indische Oceaan. Nergens was de zee leger, waren de golven hoger en waaiden de winden harder. Ik twijfelde niet meer. Ik raakte in de ban van het meest losgeslagen, door eindeloosheid omgeven eiland op aarde: Amsterdam’.

Tristan da Cunha 

Marnix Koolhaas droomde er als jongetje al van om naar het verre Tristan af te reizen.

      Hij zocht niet alleen het isolement, de rust en de stilte maar maakte er als ’romantisch historicus’ ook een zoektocht naar Utopia van, omdat in de grondwet van Tristan iedereen gelijk is en men alles met elkaar moet delen.

Radioprogramma

In dit radioprogramma praten de heren met mij over hun ervaringen en hun gevoelens.
      Over de dagelijkse gang van zaken, de mensen, de middelen van bestaan, de onderlinge communicatie, het weer, de apathie, zoektochten op hun eiland en hun ware beweegredenen om zulke helse eilanden te bezoeken.