Beelden 193: Museum Ongehoord 20; Tubeteyka uit Oezbekistan

vrijdag, 21 oktober 2011 00:47

Gezondheid, kracht & vruchtbaarheid

Fergana Vallei

Deze hoed kreeg ik van een mevrouw in Andizjan, een stad in de Fergana-Vallei in het oosten van Oezbekistan (Centraal Azië ).
Het is een tubeteyka, een traditionele vierkante hoed, die daar door mannen gedragen wordt.
Niet alleen om ze te beschermen tegen zon of regen, maar meer omdat de hoed een diep culturele betekenis heeft.
Een man, die naar de moskee gaat, naar een begrafenis of een huwelijk zal altijd een duppa -zoals het ook wel genoemd wordt- dragen.

Mijn exemplaar is gemaakt van satijn.
De vier tekens boven zijn cayennepepers en staan voor gezondheid en kracht. De symbolen onder staan voor vruchtbaarheid.
Het zijn er in totaal zestien en dat betekent dat de drager het liefst zestien kinderen wil.

(Hieronder de binnenkant van de hoed)

Black Hats

De hoedjes worden niet alleen in de Fergana-Vallei gedragen, maar ook in andere delen van Oezbekistan.
De inwoners van Karakalpakstan in het westen van het land ten zuiden van het Aralmeer worden bijvoorbeeld ook wel Black Hats genoemd.
De naam is afgeleid van het Turkse tyube, dat gewoon top betekent. In de taal van de Russische autonome republiek Tatarstan is het bekend als tubete.

Vrouwen dragen ook tubeteyka’s.
Maar die zijn veel kleurrijker. Kinderen hebben hun eigen duppa.
Het is in Oezbekistan ondenkbaar dat een man bijvoorbeeld een vrouwenhoed zou dragen.

Museum Ongehoord

De hoed wordt bijgezet in het museum van het voormalige VPRO-radioprogramma Ongehoord.

Overzicht:

1. Karakteristieke hoed uit Maseru.
Hoofdstad van Lesotho.

Reizen 5:
Twaalf verkoopsters & 24 Hoedjes

2: Wereldbol uit Pyong Yang.

Hoofdstad van Noord-Korea

Aardrijkskunde 28:

De wereld een kijktoneel

3. Telegrafiekabel

Landsend Engeland

Beelden 157: Een fysieke navelstreng

4. De laatste communistenlucht.

Blikjes uit het Mementopark.
Budapest, hoofdstad van Hongarije.

Beelden 152: Ingeblikt & bewaard

5. Een motor van ijzerdraadjes.

Gemaakt in Maputo.

Hoofdstad van Mozambique.

Beelden 155: Overlevingsdrang in Afrika

6. Een olifantenbot.

Meegenomen uit Caprivistrip
Namibië .

Reizen 46: Een illegale borstwervel

7. Een houten bison.

Het laatste oerbos van Europa.
Meegenomen uit Polen.

Beelden 160: Fout op fout op fout

8. Een aandoenlijke dodo

Uitgestorven op Mauritius

Reizen 19: De Walgvogel

9. Albanië-bunker

Curieuze herinnering aan
Communistisch gekkenhuis.

Beelden 163:
De paddestoelen van Albanië

10. Visitekaartjes

Meegenomen uit
de hele wereld

Beelden 167 :

Visitekaartjes

11. Dinkapijp

Gekregen van Dinkavrouw
in Zuid-Sudan

Beelden 171:

Groot feest in Zuid-Sudan

12. Rhaeto Romaans

Kuifje in bedreigde taal

Meegenomen uit Zwitserland

Beelden 172
Kuifje; Kuiffie,Tintin & Túfke

13. Liechtensteiner Fürstenhütchen

Meegenomen uit Vaduz
Hoofdstad van Liechtenstein

Beelden 173

Vorstelijke chocolade

14. Honingboom in Kalimantan

Gered van illegale houtkap

Beelden 174:
De Honingboom

15. Bezweringsmasker uit Bhutan

Gekregen in Thimphu

Hoofdstad van Bhutan

Beelden 183
Masker uit Thimphu

16. Gebreide pinguïn uit Tristan da Cunha

                                    Meegenomen van meest
                                    geisoleerde bewoonde eiland ter wereld;
                                    Zuidelijke Atlantische Oceaan

Beelden 184:

Breien op Tristan