Aardrijkskunde

 

 

 San Pedro de Atacama

 (Door Brigitte de Lange te Chili)

 

Machuca

San Pedro de Atacama is een minuscuul dorp, waar de mensen proberen te overleven in een zeer onherbergzame omgeving. Het ligt in de Atacama woestijn in het noorden van Chili en telt nog geen vijfduizend inwoners.

      De nederzetting ontstond ooit bij een oase in de woestijn. Van de oorspronkelijke Indiaanse bewoners van deze woestijn, de Atacameños, zijn volgens officiële cijfers nog maar tweeduizend afstammelingen over. Hun eigen taal ging halverwege de vorige eeuw al verloren.

 

De huidige inwoners van San Pedro de Atacama leven vooral van het toerisme en de mijnbouw. Het gebied biedt allerlei indrukwekkende attracties voor de avontuurlijke toerist.
      Eén van de meest opvallende activiteiten is sandboarding, een sport afgeleid van snowboarding, in de woestijn.

Droog

De Atacama woestijn is de droogste plek ter wereld. Dat betekent uiteraard dat het er zo goed als nooit regent en dus is de lucht glashelder.
      De hoeveelheid sterren aan de nachtelijke hemel dat te zien is, is gigantisch. En dat dan alleen al met je blote oog. Laat staan als je er door een telescoop naar kunt kijken. Logisch dat diverse grote internationale organisaties, waaronder de European Space Agency (ESA), indrukwekkende sterrenwachten hebben gebouwd daar. Voor amateurs zijn er ook mogelijkheden onder professionele begeleiding door telescopen naar de sterrenhemel te staren.

Geisers 

 

 

Op de hele aarde zijn slechts zes grote geisergebieden en El Tatio bij San Pedro de Atacama is er één van.
      Het gebied ligt op 4200 meter hoogte en je bent zo’n twee uur onderweg per auto over hobbelige grintwegen om er te komen. Dat je ’s morgens om vier uur uit je hotel weg moet om de geisers goed te kunnen zien, is van ondergeschikt belang. Geen moeite is teveel voor zo’n uniek verschijnsel.
      Het hete water dat uit de bronnen in de vulkanische omgeving omhoog spuit, bereikt geen grote hoogtes. Maar de stoomwolkjes die over een enorme oppervlakte verspreid omhoog krinkelen in het licht van de opkomende zon, geven wel een buitenaards schouwspel.

Zoutvlakte

 

Economisch gezien gaat het Chili voor de wind dankzij de mineralen die het land in z’n grond aantrof. Koper is het belangrijkste exportproduct. Chili levert maar liefst een derde van de wereldkoperproductie. En de prijs van koper blijft maar stijgen, vooral door de enorme vraag uit China
      Een enorme zoutvlakte, de Salar de Atacama, van zo’n drieduizend vierkante kilometer in de Atacama woestijn is de grootste bron van lithium ter wereld, een stof die onder andere wordt gebruikt in batterijen en in bepaalde medicijnen. Jaarlijks produceert Chili bijna 7500 ton lithium.

Flamingo

 

Tegelijkertijd is de zoutvlakte ook een interessant natuurgebied geflankeerd door indrukwekkende, nog behoorlijk actieve vulkanen. In de lagunes op de vlakte leven onder andere de Andesflamingo en de Chileense flamingo. Jammer genoeg is maar een klein deel van de zoutvlakte uitgeroepen tot beschermd gebied. De economische belangen van de mijnindustrie worden hoger aangeslagen dan de belangen van moeder natuur.

Woestijnvos

 

 
Brigitte de Lange (Te gast 33 ) is journaliste en schrijfster. Zij vertrok in 1996 met haar man naar Costa Rica en woonde daarna in Panama en Patagonië (Argentinië ). Nu woont ze in Chili.
      Werkt als freelance journalist voor diverse bladen in Nederland en schrijft voor haar website
www.verhaalhalen.nl.

Dit jaar verscheen haar boek Breinbewust Leven.
      Wat kun je doen om bij te dragen aan de gezondheid van je hersenen? Wat gebeurt er in de hersenen als we ouder worden?

 

 

 

 

 

 

 

Vulkanische lavastromen bij Zubair Archipel

 

 

Snel proces

En toen ontstond er vorige maand in de Rode Zee zomaar een nieuw eiland.
      Het werd gefotografeerd door NASA’s Earth Observing-1 satelliet.
De rookwolk bevat vrijwel zeker vulkanische as en waterdamp.
      De vorming is volgens wetenschappers heel snel gegaan; vaak duurt het proces veel langer.

 

                                      

 

 

Helikopter

Het eilandje ligt voor de kust van Jemen en behoort inmiddels tot de Zubair Archipel, een groep van tien eilandjes waarvan Zubair met een breedte van vijf kilometer de grootste is.
      Het nieuwe eiland is ongeveer 500 meter breed.
De foto hierboven van de basaltische lavastromen is gemaakt vanuit een helikopter.

Op deze kaart die gemaakt is door de Utrechtse kunstenaar Rolf Weijburg (Te gast 36) ziet u waar die Zubair Archipel ligt.
(Hij maakte overigens ook de kaarten voor de VPRO-serie O’Hanlons helden van Redmond O’Hanlon en Roel van Broekhoven).

 

                                             

 

 

Flauw, subjectief & intrigerend

 

Ik kreeg van een kennis een uitnodiging om bij de Vereniging van Landenverzamelaars een lijst in te vullen. Op deze site.
      Flauw spelletje natuurlijk.
Maar omdat ik redelijk veel gereisd heb, doe ik altijd wel mee aan dit soort lijstjes.
      Toch even kijken waar je uitkomt.

De Vereniging van Landenverzamelaars bleek een lijst te hebben van 280 landen en gebieden.
      En daar begint de subjectieve ellende al.
Op deze wereld zijn 192 onafhankelijke landen die zijn aangesloten bij de Verenigde Naties. Vaticaanstad is het 193ste land, maar is lid onder bepaalde condities.

Welke criteria zijn er om daar nog 87 ‘gebieden’ aan toe te voegen? Waarom Taiwan wel? En Kosovo?
      Sterker: Waarom de Bonin eilanden, de Phoenix Eilanden of Tokelau?. 
Henk Weltevreden (Te gast 17) , die op dit soort lijstjes altijd zeer hoog scoort weet het antwoord:
      ’Die initiatiefnemers zetten altijd hun eigen poepjes er op‘.

Zuid-Soedan wordt op 9 juli onafhankelijk en komt er dus ook bij.
      Nieuw gelazer.
Moet je dat -als je daar zoals ik eerder geweest bent- nu wel of niet meetellen?
      Wat doe je met landen, die niet meer bestaan?
Sovjet Unie, Joegoslavië , Tsjecho-Slowakije, Oost-Duitsland, zelfs West-Duitsland? Ze staan niet op de lijst.

Maar goed.
      Ik scoorde 94 ‘landen’ en kwam daarmee op een lijst van 1377 mensen op de 38ste plaats.
Kijk even naar het kaartje hieronder. Rood is door mij bezocht.

 

 

Vertekend beeld

Dit kaartje geeft overigens een zeer vertekend beeld.
      Ik ben in Moskou geweest en krijg dan heel Siberië cadeau. Ik ben in Hong Kong en omgeving geweest en krijg er heel China bij.
Hetzelfde geldt voor Brazilië en Canada.

Kijk eens naar het kaartje hieronder.
      De groene gebieden zijn door mij bezocht.
Dat ziet er al heel wat minder bereisd uit.

 

                             

 

MTP

Deze kaart is van The Most Traveled People (MTP). Een Amerikaanse club, waar ze een lijst van maar liefst 872 ’landen’ hebben.
      Een opnieuw volstrekt willekeurige lijst waar bijvoorbeeld alle Amerikaanse staten op staan, maar zelfs ook alle Zwitserse kantons.
Op deze lijst staan 9.360 reizigers. Hier sta ik met 252 bezochte plekken op een eervolle 377ste plaats.

 

TCC

De meest curieuze organisatie is de Travelers Century Club. Ook al Amerikaans. Zij hanteren een lijst van 320 landen.
      Je moet minstens 100 van die landen bezocht hebben om lid te kunnen worden van deze ’exclusieve’ club.
Als je dat zonodig wilt , moet je 100$ inschrijfgeld betalen en ieder jaar nog eens 75$.
      Voordeel van het lidmaatschap is ondermeer: ‘’Inspiration for growth and self-fulfillment’’.

Op de site van deze organisatie staan foto’s van grijze dames en heren, die allemaal één ding gemeen hebben: ze zien er niet als reizigers uit.
      De criteria van deze club zijn dan ook wel erg apart.
Om je een handje te helpen, tellen bijvoorbeeld tussenlandingen met vliegtuigen mee. Of bezoeken aan een haven.
      Daarvoor hoef je niet eens het vliegtuig of het schip te verlaten.

Maar goed.
      Dankzij die laatste criteria scoor ik op deze lijst 105 ’landen’.

 

Rolf

Rolf Weijburg (te gast 36), die bijzondere atlassen maakt (Aardrijkskunde 22) en ook op al die lijsten voorkomt, kwam ooit eens een paar leden van zo'n soort organisatie tegen.


Hij schrijft:

Hallo Ronald,

Tsja, dat soort lijstjes zijn natuurlijk enorme onzin, maar ik kan het toch niet laten om te kijken waar ik in de ranking eindig.

Op de boot, de RMS (Royal Mail Ship) Saint Helena, van Engeland naar Ascension, St Helena en Tristan da Cunha, reisden twee Amerikaanse types mee: de ene was naar eigen zeggen The World's Most Travelled Man Under Sixty (ene meneer Todd) en de ander TWMTM Óver Sixty (ene meneer Levko, 72 en "Independently rich") voor de club die ze "aanhingen"hadden ze allebei bijna de hele lijst afgereisd behálve Tristan da Cunha en nog wat andere plekken (São Tomé herinner ik me in het geval van Mister Levko...was ik lekker wel al geweest, hè, hè) Ik zie'm nog voor me: Mister Levko tijdens de verplichte stop van een week op St Helena (de boot doet dan een shuttledienst naar Ascension), gezeten op een bankje in Main Street, Jamestown, toen hij de legendarische woorden sprak: "I just don't know what to dó with myself" (spreek uit op verveeld leizige toon). Hij was namelijk al eens op St Helena geweest.

De reis maakte hij om Tristan da Cunha op z’n lijstje te kunnen zetten, maar toen we daar na een week varen vanuit St Helena eindelijk aankwamen was het zo slecht weer dat de Captain "for safety reasons, all passengers over 70 years old" verbood om van boord te gaan. Er is geen haven en je moet via een touwladder langs de zijkant van het schip op een bootje springen dat langszij ligt en dat door de zware golfslag het ene moment vier meter onder je ligt om je het volgende moment zowat tegen de scheepswand te verpletteren.

Mr Levko is nooit op Tristan geweest, althans die reis niet. Misschien heeft-‘ie het later nog n's geprobeerd, het schip voer immers ieder jaar (één keer per jaar) naar Tristan.

Groet,

Rolf

P.S. Die Mr Levko had de club bij thuiskomst eenvoudig voor de gek kunnen gehouden, bedenk ik me nu. Iedereen aan boord kreeg namelijk een Tristan Entry stempel in z’n paspoort als-‘ie van plan was voet aan wal te zetten. De douanier kwam daarvoor speciaal aan boord. Proof of having been there had hij dus wel. Maar actually been there dus niet.

 

 

DE MEEST NOORDELIJKE PLEK OP ONS VASTELAND

 

 

Noordelijkste nederzetting

Het gehucht Valom in Groningen is de meest noordelijke nederzetting van het Nederlandse vasteland.
      (De Waddeneilanden tellen we even niet mee)
     

Mijn vriend Henk Weltevreden (Te gast 17) heeft er met zijn GPS veel werk van gemaakt.
      Maar nu weet hij het zeker.

En hier ligt dus ook het meest noordelijk gelegen huis.

Coöordinaten:  Noorderbreedte: 53º 26’ 45.4’’
                              Oosterlengte: 006º 42’ 37.4’’

 

Het is klein: Valom.
     
Zo klein dat het in de vuistdikke Bosatlas van Nederland niet voorkomt.

Maar ja: aan die Atlas mankeert erg veel.

Zie:  Bosatlas van Nederland (Aardrijkskunde 9)  

 

                                          

 

Vriendelijke mensen

We zijn er even langs geweest. Vriendelijke mensen daar.
      Het is er goed wonen.

In 1877 waren er drie huizen in aanbouw. Die vielen om tijdens een stormvloed.
     
Sinds die tijd heet het gehucht: Valom.
Het ligt in de Uithuizerpolder; gemeente Eemsmond. Boodschappen doen in Roodeschool of Uithuizermeden.

 

Noordelijkste pad (Met wakende hond)

 

 

Noordelijkste huis

 

 

 

 

 

 

De wereld een kijktoneel

 

 

Onverdeeld Korea 

Deze wereldbol nam mijn vriend, reiziger & auteur Henk Weltevreden mee uit Noord-Korea.
     
Het is een leuke bol, die aardig aangeeft hoe geïsoleerd men in dit land leeft. En hoe belangrijk men zichzelf behoort te vinden.
Korea is niet verdeeld in noord en zuid, maar is één land met één hoofdstad: Pyong Yang.
      En China, één van Noord-Korea’s laatste bondgenoten, heet heel nadrukkelijk People’s Republic of China.

 

 

 

Het Poolse Rijk

Dit is Europa.
      Waarom Germany op z’n kop staat is mij niet duidelijk.
De Benelux valt er net als zeventig jaar geleden gewoon onder.
      Ook Poland is wel erg groot.
Dit land strekt zich uit tot in Rusland en tot de grens met Finland.
     
Bij Tripoli staat mysterieus Tarabulus naar het district waar het in ligt.
En Irak heet Irag.

 

 

Ware grootte

Dit is de bol op ware grootte.
     
De makers beheersten waarschijnlijk het Latijnse schrift niet.
Daarom staan er merkwaardige fouten op de bol.
      Kijk eens naar dit deel van de Stille Zuidzee.
Port Moresby heet Port Moresbr; Papua en Papua New Guinea heten gezamenlijk Guinea, Wellington werd Wettington en de Solomon eilanden staan hier bekend onder de mooie naam Solomonis.