Reizen (517)


 

Een breed scala; Alle Verhalen


1. Montenegro                                           11: Oezbekistan

2. Zimbabwe                                              12: Mozambique

3. Noorwegen                                            13 IJsland    

4. Bhutan                                                   14: Bolivia

5. Brazilië                                                  15: Indonesië

6. Nieuw-Zeeland                                      16a: Sudan

7. Bosnië-Herzegovina                                 16b: Zuid-Sudan

8. Zuid-Afrika                                           17: Oost-Duitsland    

9. Eritrea                                                   18: Azoren

10: Slowakije                                            19: Bangladesh

20: Finland                                                21: Guyana

22: Lesotho                                               23: Gotland

24: Slovenië                                                       25: Kirgizië                                                 

26: Namibië                                              26a: Botswana

26b: Zambia                                             27: Denemarken                                             

28a: Estland                                             28b: Letland

28c: Litouwen                                         29: Canada

30: Roemenië                                           31: Italië  

32: Mauritius                                                     33: USA  

34: Griekenland                                       35: Kroatië 

36: Tunesië                                              37: Palestina

37a: Israël                                                          37b: Jordanië

38: Hongarije                                           39:Tsjechie         

40: Oostenrijk                                          41: Liechtenstein:

42: Nepal                                                  43: België

44: Singapore                                          45: Frankrijk

46: Egypte                                                47: Spanje
48: Albanië                       49: Ǻland Eilanden 

50: Cyprus                       50a: Noord-Cyprus    

51: Spitsbergen                   52: Rusland        

53: Zwitserland                                       54: Engeland

55: Hongkong                                         56: Portugal

57: Irak                                                                58: Koeweit

59: Japan                                                 60: Servië

 

Europa

 
 

 

Afrika


 


Azië

 

 Zuid-Amerika

 

 


Sombor Servië

1. Het laantje van Mladic


Voorjaar 2007

Een open deurtje

Deze lommerrijke laan bevindt zich in Sombor Servië (Vojvodina).
Mijn vriend Peter Flik -links op de foto in wit t-shirt- die altijd verrast met de meest onmogelijke vragen & opmerkingen, zegt:

‘Wat zou jij doen als we nu Mladic tegenkwamen?’

‘Tja eh. … laat me even .. Eh.’

'Zag je die open deur?'

'Ja. Heb ik op de foto'.

'Nou?'

'Wat nou?'

‘Schiet nou op, want hij is direct weer weg’.

‘Tja eh. Bellen!’

‘Bellen met wie?’

‘Tja eh. …. ‘

‘Te laat!’.

Vraag aan u:

WAT ZOU U DOEN?

 

 

2. Servisch salvo in Kroatië


In de winter van 1993 maakte ik samen met Fred Stroobants een paar radioprogramma’s voor de VPRO over de activiteiten van Belbat, een Belgisch militair V.N.-bataljon dat actief was in de Baranja in het uiterste noordoosten van Kroatië .
      Dat gebied was toen bezet door Servië. Vrijwel alle Kroaten waren verdwenen en hun huizen waren in beslag genomen door Serven. De situatie was gespannen.

      Iets ten zuiden lag de stad Vukovar, die totaal vernietigd was. Beide regio’s vormden de eenzijdig uitgeroepen Servische Republiek Oost-Krajina. (In rood rechts)

      Alle mannen in dat gebied beschikten over wapens. En ze gebruikten die wapens ook. Vooral ’s nachts en in het bijzonder in de nacht van oud op nieuw.  
AUTHENTIEKE OPNAMES: Audio 38 (1'43")           

      De bewoners werd gevraagd om die wapens in te leveren bij het Belgisch vredeskorps, maar dat deden ze natuurlijk niet. En het mandaat van de militairen ging niet zo ver, dat zij de Serven konden ontwapenen.

Iedere dag gingen de militairen op patrouille en wij mochten mee. Wij moesten dan een kogelvrij vest om doen.
      Omdat er in de container waarin wij sliepen geen toilet was en ik er ‘s nachts nog wel eens uit moest, kreeg ik het kogelvrij vest permanent tot mijn beschikking. Voordat ik een plasje ging doen, moest ik mij dus eerst in dit vest hijsen. En een helm opzetten.

Het vest

     
Ik mocht het mee naar huis nemen. Een foto van het kogelvrij vest wordt bijgezet in de dependance van het Museum van het VPRO-radioprogramma Ongehoord.
      Het vest zelf is namelijk in bruikleen bij eindredacteur Ton van der Graaf van dit programma.
      U ziet hem hier in zijn tuin met het camouflagevest. Hij had bedacht dat een ieder die een bijdrage aan het programma leverde een souvenir moest meenemen.

 

3a. Een rustig ritje met historie

Als je van Kotor in Montenegro naar Vásárosbéc in het zuiden van Hongarije moet -en wie moet dat af en toe niet- , kan je het beste door Bosnië-Herzegovina rijden.


Voorjaar 2012

3. Republica Sprska

      

Dat is een mooie, rustige route, die bijna kilometer na kilometer geschiedenis ademt. Je rijdt over een nieuwe weg richting Trebinje.

                   

Een mooi bewaard stadje aan de “Verloren rivier” Trebisnjica. Als je aan een bosrand even stopt komt een man tevoorschijn die bessen heeft geplukt. Hij wil ze met alle plezier met ons delen.

 

Verloren Rivier



            Je denkt Bosnië-Herzegovina te zijn binnengegaan, maar vrijwel direct zijn er borden dat je hier bent in de Republica Srpska, de Servische deelrepubliek, die in twee grote delen vrijwel de helft van het grondoppervlak uitmaakt.

           

Soms is er een deel van zo'n bord weggehaald om de ‘schizofrene’’ situatie te symboliseren.

          

 

Verwarring

Het is een beetje verwarrend allemaal, want even verder kom je in de Federatie van Bosnië en Herzegovina en dan weer in Srpska.
      Het land werd in 1992 onafhankelijk na een referendum, waaraan de Serviërs overigens uit protest niet meededen. Tot 1995 volgde een verschrikkelijke burgeroorlog waarbij vele duizenden slachtoffers (o,a. Srebrenica) vielen.
      Na internationaal ingrijpen werd in 1995 het Verdrag van Dayton gesloten, waarbij Bosnië-Herzegovina volgens een soort raciale grens werd ingedeeld. (Rood is Srpska. In 1995 hoorde Montenegro nog bij Servië)                                                                                                                                



Sarajevo



Halverwege kom je in Sarajevo. Ook die stad ademt intussen rust.

 

 

 

1a. Rotterdam: Een haven met een stad

1b. Kobe: Een stad met een haven

In juli 1981 monsterde ik voor een radioprogramma van de VPRO aan op de Nedlloyd Madras, een groot containerschip dat van Singapore naar Kobe in Japan zou gaan. Officieel was ik matroos, maar het was niet de bedoeling dat ik ook maar iets zou poetsen of schoonmaken. Daar waren Indonesiërs en Filipijnen voor, die in onze ogen een schijntje verdienden, maar voor datzelfde bedrag in hun geboorteland een hele familie konden onderhouden.

Ik kende de haven van Rotterdam goed. In mijn jaren tussen 1971 en ‘1978 als correspondent voor De Volkskrant in die stad kwam ik er wekelijks diverse malen. Ik raakte er gefascineerd door.
      Containers waren er in die tijd relatief nog weinig. Stukgoed. Zakkendragers. Classificeerders. Haventerreinen, scheepswerven, chemische industrieën, raffinaderijen. Kroegen, hoeren en zeemanshuizen. 
      Bedrijvigheid op het water, schepen, tankers, loodsen, slepers, parlevinkers, politieboten; kades, kranen en het verlangen of de heimwee naar verre oorden.
      De geuren: kruiden, specerijen, natte huiden. Balen katoen, koffie, boomstammen.
Maar vooral ook in die tijd: stank, vervuiling, smerig water, rook en roet. 

Rotterdam was in 1981 veruit de grootste haven in de wereld. Toen ik hoorde dat ik van Singapore (destijds derde haven van de wereld) naar Kobe (de tweede) zou gaan, vervulde mij dat van een diep verlangen om eens te kijken, hoe die havens eruit zagen. Ik wilde wel eens vergelijkingen trekken.

Singapore viel tegen. Aangeharkt en netjes.Veel kleiner dan Rotterdam. Minder bedrijvigheid. En vooral: relatief weinig schepen en scheepvaartverkeer. Het stonk er niet eens.
      Acht dagen later in Kobe viel het mij op hoe dicht bij de stad wij aanmeerden. Toen ik aan de kapitein vroeg of ‘dit alles was’ zei hij. ’Ja dit is alles. Als je direct naar de stad gaat en je trekt de heuvels in kun je de hele haven overzien. Dat is het grote verschil met Rotterdam. Dat is een haven met een stad. Kobe is een stad met een haven’.

 

2. Kobe-Tokio per Bullet

De bemanning van het containerschip had het al verteld. ''Als je naar Tokio moet, neem je de bullet. Dat is een ongekende ervaring''.
    

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


Ze hadden gelijk.
       Lang voordat wij in Europa hoge snelheidslijnen hadden, reden die al in Japan. Dat was in 1964 begonnen.

Op het station van Kobe was het ontzettend druk. Maar toen de trein arriveerde begon niemand te dringen. Men stond keurig in gelid en wachtte rustig op zijn beurt  om in te stappen. 
      De trein ging hard. Heel hard.  Hij stopte maar een paar keer. In Osaka, Nagoya en Yokohama.
De andere plaatsen vlogen voorbij, wanr de bullet reed via verhoogde lijnen over de stations heen.
Van het landschap heb ik niet eens zo veel meegekregen. De mensen in de trein hadden meer mijn aandacht.
Men converserde wat, boog naar elkaar, las strips en lachte veel. Een enekeling probeerde een gesprek te beginnen in vrijwel onverstaandbaar Engels. We waren naar mijn gevoel in een mum van tijd in Tolio.

 


3. Molens & tulpen bij Tokio



Binnenkort gaat in Lisse de Keukenhof open. Vorig jaar kwam er meer dan een miljoen bezoekers.
     
Daaronder veel elkaar fotograferende Japanners. Toch is het voor die mensen niet echt nodig om daarvoor zo’n verre reis te ondernemen. Op twee uur rijden van Tokio ligt bijvoorbeeld het Hitachi Seaside Park. Veel tulpen daar. En molens.
      De foto hierboven is daar gemaakt en niet in de Keukenhof.


Sakura tulpen feest

                

En naar Kinderdijk hoeven ze ook niet te gaan, want veertig kilometer ten oosten van Tokio bij Sakura staat te midden van tulpen deze Hollandse molen met de naam De Liefde. Vernoemd naar het eerste Nederlandse schip dat in 1598 Japan aandeed.
      In april wordt daar het Sakura Tulpen feest gehouden.

  

De wieken van dit soorrt molens draaien tegen de klok in. Dat geeft op deze manier gedoe, want de Nederlandse vlag hangt soms goed; dan weer fout. 

 

 

4. De visser van Ma Yuan

Ik kwam het toevallig weer eens tegen: Visser van Ma Yuan, een mooi en bijzonder gedicht van Lucebert.

Het gaat zo:

Visser van Ma Yuan

Onder wolken vogels varen
onder golven vliegen vissen
maar daartussen rust de visser

Golven worden hoge wolken
wolken worden hoge golven
maar intussen rust de visser


Angler on a Wintry Lake

  

Ma Yuan is ėėn van de beroemdste Chinese schilders. Hij leefde van 1160 tot 1225. In 1195 schilderde hij zijn Angler on a Wintry Lake (Visser op een winters meer).
      Het hangt niet in China, maar in het Tokyo National Museum Japan.
Lucebert moet erg getroffen zijn geweest, toen hij een copy van dit schilderij zag.

Op Internet buigen allerlei deskundigen zich over dit gedicht.
      Want wat bedoelde hij er eigenlijk mee?   


Ach; kijk gewoon naar het schilderij, lees het gedicht, luister hoe Lucebert het in dat mooie ritme zelf voorleest en trek uw eigen conclusies.
      Hij leest vijf gedichten, maar als u ongeduldig bent en alleen naar ‘’De Visser’’ wil luisteren ga dan naar 1’17” .


 

 

Zomer 1981

1. Een uur vliegen voor een borrel (Fictie)

‘Heb je even tijd?’
      Ik kijk de man aan. Hij is fors. Brede neus, zware zwarte snor, dikke lippen. Grote handen waarmee hij een amberen ketting ronddraait. ’s Middags ontmoette ik hem op een feestje van de olieminister van Koeweit. Decor: de 26ste verdieping in de grootste van de drie Kuwait Towers. Een langzaam ronddraaiend prestigieus restaurant, dat uitzicht biedt op de diepblauwe Perzische Golf en de gelig lege verschroeide aarde van Koeweit, Saudi Arabië, Irak en Iran. Ik was daar met een Nederlandse diplomaat, die mij op last van de ambassade in de watten moest leggen vanwege mijn ‘hoogst onaangename’ avonturen in Irak. 

      Alles was er. Alles en nog iets meer. Iraanse kaviaar uit de Kaspische Zee. Truffels, ganzenlever, salades met gerookte zalm, langoustines, inktvis, krabben en kreeften. Gevulde snoeken. Geroosterde zuiglammetjes met een mandarijntje in hun bek, vele variëteiten hummus. Exotisch fruit. Ook drank. Verse sappen, kokosmelk, Scandinavisch water. Geen alcohol.

      De Nederlandse diplomaat deed een beetje vervelend. Hij maakte grapjes over ‘die Marxistische gek ’Allende, want hij had ook in Chili ‘gediend’. Ik schudde hem zo snel mogelijk af en raakte in gesprek met de plaatselijke directeur van Gulf Air. Een Palestijn uit Ramallah op de Westbank.
      Nadat ik verteld had, dat ik diverse malen journalistiek werk in Ramallah had gedaan en dat leden van de Joodse Defensieliga in 1979 onze studio in Hilversum hadden bezet wegens `pro-Palestijnse uitzendingen’ nodigde hij mij na afloop van het partijtje uit om mee te gaan naar zijn kantoor in een andere Kuwait Tower. ‘Dan praten we nog wat and then’, zei hij met een vette knipoog: ‘we take off our shoes and have a ball’.
     
       Onderweg naar zijn kantoor probeer ik mij voor te stellen wat hij bedoelt. Gaan wij de bloemetjes buiten zetten? En hoe zou dat toch in dat saaie Koeweit moeten? Want al na een week was mij duidelijk dat de puissante rijkdom in dit landje voor niet veel meer dan verveling en lamlendigheid zorgt.
      Ook het partijtje de avond tevoren was een stuitend decadente vertoning. Het speelt zich af in het Marriott Hotel, dat een aan wal gesleept vrachtschip blijkt te zijn. De Amerikaanse directeur, zijn stafleden en de dames dansen daar wat op belegen popmuziek. Zij raken vrijwel allen onder invloed, nadat de illegale drankflessen tevoorschijn komen.

      ‘Driehonderd vijftig dollar op de zwarte markt’, zegt de directeur trots en wijst naar een fles Glenfarclas single malt whisky van 15 jaar oud. Zijn verveelde echtgenote kijkt hem meewarig aan en neemt mij op.
      ‘We gaan dansen’. Zij trekt mij mee, valt over een snoertje en blijft op de grond liggen. 
     

Palestijnen

Of ik tijd had? Natuurlijk! 
      ‘Zeshonderdduizend Palestijnen wonen hier in Koeweit’, zegt de zware man, die zich voorstelt als Raed Saadeh.’Zij zorgen ervoor dat familieleden op de Westbank een beetje behoorlijk in leven blijven’.
      ‘Heb je trek in een borrel?’
      ‘Ja, ja. Raed. Natuurlijk wil ik een borrel’. ‘Dus je hebt tijd en je hebt trek in een borrel’, constateert Raed met voldoening.  Hij pakt de telefoon, geeft een commando en vertelt dat hij gestudeerd heeft op de Bir Zeit universiteit op de Westbank. Even later wordt hij teruggebeld.
      ‘De auto is er. Ga je mee?’ Raed staat op en gaat mij voor. Beneden bij de ingang van Kuwait Tower staat een grijze limousine. Een echte.
      ‘Tien meter en 61 centimeter lang’, zegt Raed lachend. ‘Eight business seats’.
Wij stappen in en glijden weg. We gaan immers een borrel drinken.
      ‘Waar gaan we heen Raed ?’
      ‘Ach je zult wel zien’.

 
Mosul; Noord-Irak

Mijn gedachten dwalen af. Ik zie Willem weer voor me daar in Istanbul. Een Nederlandse vrachtwagenchauffeur. Hij vervoert 36 ton elektronische apparatuur voor een bedrijf in Mosul in het noorden van Irak.
      ‘Ga mee’, zegt hij, ‘ga gerust mee’.
Willem heeft blikjes Nederlands voedsel bij zich en draait onafgebroken het Nederlandse levenslied. We slapen in de auto en doen in Ankara onze ambassade aan, waar de ambassadeur persoonlijk in één dag een visum voor Irak regelt.
      ‘Ik heb ze laatst nog enorm uit de brand geholpen’, zegt hij in keurig diplomatenjargon. ‘Kwestie met een paar Koerdische boys. Hoogste tijd dat ze iets terugdoen. Hoogste tijd’.
Op het lege platteland van Anatolië zingen we liederen.’Met de vlam in de pijp’. En: ‘hou je echt nog van mij Rocking Billy?’ Voor de grens Turkije-Irak staat een rij vrachtauto’s van ongeveer twee kilometer.
      ‘Wacht maar’, zegt Willem; ‘ik regel dit wel even’.

Wij lopen langs de rij. Hij stapt op een douanier af en we verdwijnen in een hokje. Hij geeft hem een fles whisky, een slof sigaretten en een stapel pornoboekjes.
      ‘Harde porno willen ze tegenwoordig hebben. In kleur’.
Wij lopen terug en kunnen de rij met voornamelijk vrachtauto’s uit het Oostblok ongehinderd passeren. In Mosul levert Willem zijn spullen af en stapt op een Roemeense vrachtwagenchauffeur af.
      ‘Hé colleague. How are you man? You want a drink?’
Hij reikt hem een fles water aan, waarin hij citroensap spuit.
      ‘Ga je naar Bagdad? Wil je mijn vriend naar Bagdad brengen’?


Bloedhitte aan de Tigris

Het heet Tikrit. Geboorteplek van Saddam Hoessein, die zich graag vergeleek met Saladin, de moslim-leider die Jeruzalem veroverde op de kruisvaarders en er ook vandaan kwam. Een stadje aan de lieflijke licht groene Tigris. Het trilt en schittert in de bloedhitte. Twee mannen in uniform gewapend met machinegeweren stormen de weg op en dwingen de Roemeen te stoppen. Ze zijn opgewonden. Sleuren mij die auto uit en schreeuwen in het Frans.

      ‘Jij! Mee! Paspoort hier’.
Zij duwen mij hardhandig een gebouwtje in. 
      ‘Wat is dit in Jezusnaam’, roep ik in het Nederlands.


Vliegveld

De grijze limousine is op weg naar het vliegveld. Ik herken de weg.
      ‘Ze zullen daar op dat vliegveld wel een illegale bar hebben’, denk ik.
Raed ziet dat ik ondanks de uitstekend werkende airco enorm zweet. Dat ik het Spaans benauwd heb. Nauwelijks kan ademen. Ik onderga het weer. De soldaten in het gebouwtje daar in Tikrit krijgen gezelschap van een superieur. Hij heeft een pistool bij zich en richt dat op mij.
      ‘Ben jij een Jood?’
      ‘Hoezo?’
      ‘Geen vragen’, schreeuwt hij.  En dan nog een keer.
      ‘Ben jij Jood?’
      ‘Non. Geen Jood’.
      ‘Geef toe schoft’, roept hij. ‘Jij bent Jood’.


Water

‘Gaat het wel’, zegt Raed. ‘Wil je een beetje water’. Hij doet het ijskastje open en pakt een flesje. Ik kan weer een beetje adem halen. De limousine rolt het vliegveld op. Niemand legt ons een strobreed in de weg. De chauffeur parkeert pal naast een Boeing. Ik begrijp dat we in dat enorme toestel een borrel gaan drinken. Raed is inmiddels familiaar geworden.
      ‘Come on Ronnie.We gaan aan boord’.
Hij gaat me voor en kijkt vergenoegd om zich heen als hij constateert dat de economy class vrijwel vol zit. We gaan helemaal naar boven. Eerste klas. Daar zitten zes mannen die hun eerste borrels al op hebben. We worden bediend door een stewardess in een onwaarschijnlijk kort oranje rokje.
      ‘Is dit Koeweit? Is dit Islam?’


De Aanslag

‘Waarom vermoeden ze dat ik een Jood ben’, denk.  'Waarom is dat zo belangrijk?’

Drie uur zat ik inmiddels vast. De officier komt terug en lacht.

      ‘Hier is uw paspoort. U kunt gaan’.
Hij gaat met me mee, begeleidt me naar de hoofdweg en houdt een personenauto aan.
      ‘Breng deze man naar Bagdad’, beveelt hij.

In de auto zitten twee Fransen die voor Total werken.
      ‘Heeft u het al gehoord?’
     
      ‘Nee!
      'Wat zou ik gehoord moeten hebben?’
     
      ‘Israël heeft die kernreactor bij Bagdad gebombardeerd!’
     
      ‘Israel?’ zeg ik.
      ‘Iran zult u bedoelen’. Want Irak is op dat moment in oorlog met Iran.
     
      ‘Non. Les Juifs.
      'Israël is met straaljagers binnengekomen en heeft bommen gegooid’.


Een paar uur later bereiken we Bagdad. Alom controles. Schreeuwende mensen. Chaos. Het is pikdonker. Geen elektriciteit. Overal in de lucht hangen ballonnen. Dat is -verzekert men mij- tegen een nieuwe aanval.
      De volgende ochtend word ik gebeld door een collega van mijn omroep. Ze zijn door de ambassade op de hoogte gesteld. Hij is geïnteresseerd in mijn Tikritverhaal, probeert me wat op te beuren, maar vindt ook dat ik zo snel mogelijk voor ‘onze radio’ het verhaal van die gebombardeerde kernreactor moet vertellen,
      ‘Je bent waarschijnlijk de enige buitenlandse journalist in Bagdad. Iedereen wil je in de uitzending. De televisie ook. BRT, BBC noem maar op. Ze hebben daar niemand’. 
      ‘Tja! Ik ben hier net. Die reactor ligt hier zestig kilometer vandaan. Overal zijn versperringen. Ik kan daar nooit in de buurt komen. Jullie weten waarschijnlijk meer dan ik’.
      ‘Dat geeft niet. Jij bent daar. Jij kunt een ooggetuigenverslag geven. Beschrijf gewoon de sfeer’.
      ‘Oké. Ik zal een ooggetuigenverslag geven’.

Tien minuten later al komt het onvermijdelijke cliché:
      ‘Hoe is daar in Bagdad op gereageerd?’

Ik hoor mezelf weer in staccato praten.
      Dat de situatie in Bagdad gespannen is.
      Dat er chaos heerst.
      Dat men roept om wraak.
      Dat de officiële lezing is, dat het niet ging om een kernreactor maar een speelgoedfabriek.
      Dat die ochtend in een krant een foto staat van gewonde kindertjes.
     
Voor de gebeurtenissen in Tikrit is natuurlijk geen tijd.


Bahrein

De motoren van de Boeing razen. We taxiën over het veld en stijgen op.
      ‘Waar gaan we heen Raed? Ik bedoel: je vroeg of ik tijd had. Maar dit had je misschien even kunnen vertellen’.
      ‘Wel nee. We gaan naar Bahrein. Dat is een uurtje vliegen. En weet je wat het voordeel is van Bahrein?
      Ze schenken daar in iedere bar sterke drank’.

Even later staat in Bahrein opnieuw een limousine te wachten. Van bescheiden omvang dit keer. We rijden naar Manama en komen terecht in de Clipper Room van het Intercontinental hotel.
      ‘Vertel nog eens over de Nederlandse omroep, vraagt Raed na een borrel of zes. Hij is inmiddels behoorlijk aangeschoten.`Meneer Van Duynstee zei dat je daar leuk over kunt vertellen’.
      ‘Dat wordt echte borrelpraat’, denk ik.
      ‘Mag het ook een andere keer Raed?’

Volkomen irrationeel denk ik ineens dat Arabieren niet tegen drank kunnen
      Want hoe kan ik op dat moment vertellen over het Nederlands omroepbestel. Over een christelijke omroep, een katholieke, een algemene, een populaire, een sociaal-democratische, een vrijzinnige, een humanistische, een interkerkelijke, een evangelische, een allesoverkoepelende, dan wel een ongetwijfeld in de toekomst nog op te richten, Islamitische, Boeddhistische, Joodse, jongeren- of ouderen-omroep.
      Over plannen voor commerciële omroepen. Over piratenzenders, regionalen en lokalen. Over organisaties die leden moeten hebben en omroepen die het zonder mogen stellen. Over A-, B-, C- dan wel aspirant-omroepen, die de uren mogen vullen volgens de verdeelsleutel 5, 3, 1, 0,2.
       Als niemand in Nederland dat begrijpt, hoe kan ik 't dan een dronken Palestijn in een Bahreinse bar uitleggen?

Als we nog een paar drankjes verder in Hunter’s lodge bar zijn kijkt Raed lodderig op zijn grote klokje.
      ‘Het wordt tijd om terug te gaan. En doe me een plezier. Kruis je middelvingers even. Dan weten ze hier dat we iets moois hebben samen'.

      'Something very special’.

 

2A: A Hard Rain's A-Gonna Fall  (Bob Dylan)

Misschien vindt u het niet z'n beste nummer.
Misschien vindt u het niet z'n sterkste tekst.
Misschien begrijpt u lang niet alles.
Maar ik vind het zijn beste nummer, zijn sterkste tekst en ik denk het te begrijpen.
Apocalyptisch.
Hij schreef het in 1962 vlak voor de Cuba-Crisis, maar de plaat werd pas daarna uitgebracht.
Het is een nummer, dat je moet draaien als je onderweg bent. 't Liefst heel ver weg. En droom dan ook maar weg.
Eigenlijk is het een derde wereld nummer. (Rum)
Of een tweede wereld nummer. (Wodka)
Of misschien toch wel een eerste wereld nummer (Whisky)

                                      In mei 2009 schreef ik daar dit stukje over.

2. A Hard Rain in Koeweit

   In de zomer van 1981 werden Roel van Broekhoven en ik geïnterviewd in Koeweit door een presentatrice van de plaatselijke radio.
      Wij gingen namelijk de wereld rond zonder geld en maakten daar nogal druk beluisterde radioprogramma's van.


   KOEWEITROCK
 

   Na afloop gaf de presentatrice toe dat ze nog nooit van Bob Dylan had gehoord. En ook niet van Elston Gunn, de naam waaronder hij in die dagen ook optrad.
      Toen wij daar over spraken, vroeg ze aan ons of wij wel eens rock uit Koeweit gehoord hadden.
      Nee, dat hadden we niet.
   Sinds die tijd heb ik op iedere reis een bandje bij me met dit nummer en vraag ik aan al die Anglo-Amerikaanse popliefhebbers of ze wel eens Koeweit-rock hebben gehoord.

      Leuk werkte dat trouwens ook op omroepvergaderingen in Hilversum.
      ‘Waar is nog plaats voor de Koeweit-rock’, vroeg ik dan.
De omroepbonzen raakten daarop altijd in grote verwarring.

Luister HIER nog eens naar A hard rain's a-gonna fall

De meest populaire popster in Koewit is nu Bashar Al Shatty.
      Luister
HIER naar het nummer Mashi. 

 

Terug in Hilversum


 

 Roel van Broekhoven (midden rechts) en uw bloghouder (midden links) bij het feetelijk onthaal in Hilversum na afloop van de wereldreis.

 T

3. The Iraq quagmire

(Door Hugo Kijne te Hoboken USA)

Nothing shows the senselessness, the insanity, the cruelty and the criminality of the Iraq war better than Michael Ware’s documentary ‘Only the Dead See the End of War.’ George W. Bush, Dick Cheney, Donald Rumsfeld, Paul Wolfowitz and all their neo-con cronies should be forced to watch it every single day of the rest of their lives.  Ware lived in Iraq from 2003 to 2010 and filmed the war on both sides, embedded with the US forces and as an eyewitness of the actions of the emerging insurgency, the precursor of ISIS.  The film consists of four parts.  In the first part Ware is in Baghdad right after the American invasion.  There is hope, even excitement, until the US starts handing the government over to the Shiites and the first suicide bomber strikes, under orders from Abu Musab Al-Zarqawi, a butcher who was even too barbaric for Al Qaeda.  The second part shows the US effort to retake Falluja, where the insurgents make a stance, a surreal battle for an empty city.  The third part takes place in an American army outpost in Ramadi, and the fourth part again in Baghdad, when the US finally realizes that it has totally messed up in Iraq.
      The film evokes raw emotions, and many of the images are gruesome.  Innumerable mutilated corpses, of US soldiers, insurgents and Iraqi civilians, are shown in close-ups, and I had to turn my head away when the insurgents decapitated a hostage and when the US military watched a critically wounded insurgent die without providing any medical assistance, a scene that lasted at least five minutes.  The battle for Falluja could have taken place on a distant planet, between armies of clones and zombies, and the total emptiness of life in the Ramadi ‘hotel,’ where the American presence didn’t seem to serve any other purpose than to emphasize that they were still there and the massively outnumbered troops were engaged in a daily routine for survival, makes a profound impression. Ware did not only tape nightly incursions by the Americans, but also terrorist actions by the insurgents.  At Zarqawi’s instruction he was given DVDs with videos of suicide attacks that show how carefully the insurgents recorded their own operations, both for training and propaganda purposes, providing shots of explosions and the following carnage.
      If the movie exposes anything, it is the total horseshit of the US government propaganda about Iraq during the Bush years, when Pentagon spokespeople constantly trumpeted that progress was being made, while in fact ISIS was emerging.  It also shows that you cannot look at these kinds of events through a military lens, because it completely distorts reality, not only of civilian life, but also of the military operations themselves.  The US army has this down to a fine point.
      In retrospect, Bush’s ‘Mission Accomplished’ was just as delusional as the current Republican narrative that Obama lost the war because he halted the surge. The film justifies the president’s unwillingness to send any more troops into an Iraqi quagmire, and it strongly illustrates why soldiers who were not sick already could not escape this war zone without acquiring PTSD.
     
In a recent interview Michael Ware said that he walks with ghosts every day, but that he can finally sleep again and has come to consider it a privilege.  It’s a privilege he now shares with all of us, no matter how hard it is to unwrap the precious gift.

 

 


1. PORTUGAL; Een Gids voor Vrienden

In 1988  verscheen het boek PORTUGALvan José Rentes de Carvalho. Een mooi boek. Degelijk en humoristisch. De ondertitel was: ‘’Een gids voor vrienden’’. José woonde na nogal wat omzwervingen in Nederland. Hij kwam met enige regelmaat in Het Gebouw van de VPRO en vertelde dan smakelijke verhalen over zijn land, zijn gebuiiken en zijn inwoners.

     Ik kende hem dus vaag en was natuurlijk geen vriend. Maar ik had zijn boek met veel plezier gelezen en besloot het jaar daarop met vakantie naar Portugal te gaan. Wij kwamen terecht op een camping in de buurt van Porto en volgden de door Rentes beschreven route Villa Real-Amarante-Guimãraes-Viana do Castelo.

      Daarin staat de volgende passage: ‘’Het landschap is van een verblindende schoonheid, waarna menigeen onder u verrast zal zijn wanneer hij Ermelo ziet staan. Als u belangsetlling heeft voor het ongerepte en het ongewone moet u rechtsaf slaan, de N311 op die middels een klim van 12 kilometer naar de Ato do Fojo leidt. Een miradouro vlakbij het boswachtershuis vergast ons op de Fisgas do Rio Olo, ontoegankelijke watervallen in wier rotsen de weinige nog in Portugal voorkomende adelaars nestelen’’.

      Wij hebben dat allemaal gedaan en keken met het boek in ons hand naar boven op zoek naar de adelaars. En toen botsten we bijna op een ander Nederlandse stel, dat ook zo’n boek had en eveneens op zoek was naar die adelaars.
Zij noch wij zagen die vogels, maar vonden wel dat het een bijzonder boek was met goede tips.

           
       Een paar maanden later was Rentes weer eens in Het Gebouw en ik vertelde hem dat verhaal. Maar in plats van trots te zijn reageerde hij nogal ontstemd. Hij vond het maar niets. In een boek dat jaren later verscheen kwam hij er zelfs op terug.

 

 

2. Veertig jaar Anjerrevolutie



Het begon even na middernacht. Op 25 april 1974. 00.20 uur. Op het Portugese omroepstation Rádio Renascença wordt het verboden verzetslied Grândola Vila Morena van Zeca Alfonso gedraaid. Een soort startsein voor de Anjerrevolutie morgen precies veertig jaar geleden.
      Het revolutionaire leger nam de macht over en zette het dictatoriale en vaak als fascistisch en corrupt aangeduide regime van Marcello Caetano af. Na een overgangsperiode van ruim een jaar wordt Portugal een parlementaire democratie onder leiding van de ex-banneling Mario Soares.

Bijgaande foto’s ontving ik van Ernst Schade, die in Lissabon woont. Gemaakt op het Praça do Comércio, het grote plein waar het veertig jaar geleden allemaal begon.
     
Ernst is ook betrokken bij de totstandkoming van een documentaire over de staatsgreep.

                        
Het zal wel feest worden hoewel het in een aantal opzichten momenteel helemaal niet zo goed gaat met Portugal. Maar meezingen met Grândola Vila Morena gebeurt massaal. HIER.

 

 

3. ONHANDIG OF GEWOON NIET GOED WIJS

 Door Peter Flik (1938)

 Was ik nogal dol op haar? Zeker. Maar dat ik ooit met haar op reis zou zijn had ik niet durven dromen.
      Goed, er was een alibi: dit was een werkreis met de schrijver R. Hij zou ons Portugal laten zien zoals geen tourist dat land ooit zou zien.
Eenmaal in Portugal maakte hij zijn belofte waar en toonde ons een land vol verrassingen. We zaten met z'n drieën in de huurauto en kwamen door een dorp. Er stak een meisje over. R. liet het raam zakken en sprak het meisje aan. U hebt de mooiste ogen die ik ooit heb gezien. Ze straalde en we reden verder.
      Maar R., begon ik. Hij: Ik weet wat jij als Hollandse kaaskop nu gaat zeggen... Dat meisje had helemaal geen mooie ogen en waarom zeg je dat dan ? Precies, antwoordde ik, dat wilde ik vragen. R.: Jullie Hollanders zullen nooit begrijpen dat het leven af en toe gelogen moet worden, dat maakt alles veel dragelijker. Dat meisje heeft nu een gelukkige dag. Een oudere man, die verder niets van haar wil, geeft haar een compliment.
      We zijn dus met een Portugees en dat merken we een uur later nogal fel.

 

                             

 

Hij kiest het Bussaco hotel in de buurt van Coimbra. Bij het benaderen door een enorme tuin zijn we diep onder de indruk.
      Het is zestienhonderdvijftig, daar valt niet aan te ontkomen. Wat zeg je daar nog in die ambiance. Als R. even naar het toilet is vraag ik haar hoe de nacht door te brengen. Er zijn maar twee kamers. We besluiten samen een kamer te delen. Dan zegt zij onmiddellijk dat ik niet te veel verwachtingen moet hebben want ze is inmiddels met een nieuwslezer.
      De avond moet nog beginnen en nu al dit. R. komt terug en verneemt de kamerindeling. Hij is tot het uiterste beledigd en vertrekt met een taxi. Wij nemen een fles witte wijn. Ik proost met haar op de nieuwslezer, wat zij niet echt waardeert. De stemming zit er goed in, zo mogen we dat wel zeggen.

 

Beledigd

 

De ober heeft vanaf een afstand de zaak waargenomen en stelt ons gerust.
     
Onze vriend is beledigd, maar dat gaat bij Portugezen gewoon weer over.
Hij zal terugkomen en doen alsof er niets aan de hand is. En zo geschiedt.

 

Sterker nog hij biedt ons een fles rode wijn aan en tot onze stomme verbazing wordt die met een gloeiende tang aan tafel onthoofd.
      Na enige tijd vraagt de schrijver hoe deze wijn smaakt. Ik neem een slok en zegt tussendoor dat het allemaal oké is.

 

Weer een toestand, want wat blijkt: de schrijver heeft een wijn besteld uit het jaar 1938!
      Ik ben de volgende dag jarig en dat wilde hij nu vast vieren...

De avond moet nog verder en wat de nacht zou brengen daar hadden we op dat moment nog geen idee van. R. begint opnieuw over de waarde van de leugen in de Portugese cultuur.

 
Zeventiende eeuw

 

      Neem dit hotel; je waant je in de zeventiende eeuw, maar de werkelijkheid is dat het gebouwd is in 1910.

 

De nacht kondigt zich aan en zij gaat als eerste naar de kamer. Ik praat nog wat door met de schrijver, die ook zeer onderhoudend is.
      Het licht wordt plotseling gedempt en op de tast vind ik onze kamer. Zodra ik de deur open doe zie ik iets wat ik nog nooit eerder gezien heb. Er is een grote wolk in onze kamer binnen gedreven. Ik roep haar naam, maar zij slaapt al.

 

      Op handen en voeten sluip ik de kamer in op zoek naar het bed. Ik zie niks en voel iets later een bed. Kruip erin en tast naar haar, zonder resultaat.
      Pas de volgende morgen blijkt waarom: ik lig op een aparte sofa. Zij ligt in het grote bed en heeft een blauw oog.

 Ze vertelt me hoe dat toch gekomen is. Haar man (niet de nieuwslezer!) belde als zij in het buitenland was tweemaal per dag en daar kreeg ze in  die dikke mist goed de ziekte over in. Woedend bracht ze in die mist de telefoon naar haar oor, maar het bleek haar oog. Dit waren de gevolgen.
      We moesten nog met de schrijver ontbijten, wat zou die nu weer denken.

 

 

4. Vissers in De Taag

 

 Deze foto kreeg ik opgestuurd van Ernst Schade.
     
Hij woont in Lissabon Portugal, maar is net vertrokken voor een zeiltocht naar Guadeloupe in de Caraïben.
De foto is genomen vanaf het terras van restaurant Urban Beach aan de Taag.

 

5.Portugees, een wereldtaal

Wereldwijd wordt het Portugees door 225 miljoen mensen gesproken. Een wereldtaal dus, die op de lijst van meest gesproken talen in de wereld op de zesde plaats staat.

      Het Portugees is een Romaanse taal . Naast Portugal, wordt de taal ook gesproken in Brazilië, Angola, Guinee-Bissau, Sao Tomé en Principe, Oost-Timor, Mozambique en de Kaapverdische Eilanden.

      Kunnen die mensen elkaar ook allemaal verstaan? Daar verschillen de meningen over. Ik was ooit in Brazilië en heb ‘t daar aan diverse mensen gevraagd. De uitspraak in Brazilië verschilt erg van die in Portugal, maar de dilecten in dat land zijn ook behoorlijk divers.
      Het Braziliaans Portugees wijkt af van het Portugees in de andere landen. Hoewel de geschreven taal hetzelfde is, is de uitspraak anders. Hierdoor is het gesproken Portugees van Portugal lastig te begrijpen voor Brazilianen.

      Toch zag ik in Mozambique een mevrouw avond aan avond naar Braziliaanse soaps kijken. Zij zei dat ze het moeiteloos kon volgen.

 
 

Russisch

 
 

Subcategorieën

Domar: Noord Bangladesh