Algemeen (571)
- Details
- Categorie: Algemeen (571)
Kruidenbrouwsels voor een zieke man
(Door Marga de Graaf, bibliothecaresse te Bellingwolde)
Mijn man is ziek; zijn stem is van de één op de andere dag verdwenen. Hij snottert, hoest en proest. En nee, de test wees uit dat het geen Corona is. Wel heeft hij een middeltje nodig om zijn keel te verzachten, “Heksje Wymeer,” hoor ik hem fluisteren.
Of ik blij ben met deze bijnaam weet ik niet zo goed, maar als hij mij zo aanspreekt weet ik dat zijn hoop gevestigd is op mijn kruidenbrouwsels en dat de nood héél hoog is…..
Zo vond hij het ook heel passend dat ik in de bibliotheek eens een tentoonstelling maakte over Heksen in Westerwolde. Ja, grappig - maar deze vrouwen eindigden op de brandstapel….
IN EUROPA
Tussen ca. 1450 en 1750 raasden de heksenvervolgingen door Europa. Het aantal slachtoffers wordt geschat op zo’n 30. tot 60.000, waarvan ongeveer 80% vrouwen. Het merendeel van de vrouwen dat werd beschuldigd van hekserij was relatief oud, arm en alleenstaand.
Volgens de (veelal kerkelijke) autoriteiten hadden zij een ‘pact met de duivel’ gesloten. De meeste ‘heksen’ werden gemarteld tot ze hun schuld bekenden. Daarbij werden zij gedwongen om namen van andere ‘heksen’ te noemen. Zo ontstonden er massaprocessen, soms ook tegen kinderen en mannen. Als de ‘heksen’ de martelingen al overleefden, werden zij gewurgd of op de brandstapel gegooid.
IN WESTERWOLDE
De heksenvervolgingen ontstonden in het zuiden van Europa, maar verspreidden zich in rap tempo over het hele continent.
Ten tijde van de heksenvervolgingen maakte het gebied Westerwolde geen deel uit van het gewest Stad en Lande (wat nu Groningen heet). Westerwolde was een ‘Generaliteitsland’: dit betekende dat het onder het directe gezag van de Staten-Generaal viel.
De machtigste persoon in Westerwolde was de drost. Die huisde op de Wedderborg (ook wel Burcht Wedde genoemd). onder zijn toeziend oog, begonnen in mei 1587 de gruwelijke heksenvervolgingen van Westerwolde.
Burcht Wedde
De Waterproef
Er werden in mei 1587 drie vrouwen beschuldigd van hekserij. Zij werden onderworpen aan de ‘waterproef’: de vrouwen werden met handen en voeten vastgebonden en in het water gegooid. Omdat zij bleven drijven, werden ze schuldig bevonden. Vervolgens werden de vrouwen twee dagen lang gemarteld door de beul van Farmsum. Uiteindelijk werden zij op 13 mei openbaar verbrand op de Geeselberg bij Wedde.
Geeselberg
De eerste vervolging werd al snel gevolgd door een tweede, waar vier mensen het leven lieten. Tussen 11 en 27 september 1589 werden twaalf personen vermoord, waaronder nu ook twee mannen.
(Elly en Willy maken de tentoonstelling)
Het proces van Alke & Hemcke
Daarna leek de rust terug te keren in Westerwolde. Toch was het acht jaar na de laatste verbrandingen opnieuw mis. In 1596 werd het kind van de pastoor van Blijham ziek na het eten van een appel. De appel zou zijn vergiftigd en dat kon alleen maar hekserij zijn.
De 80-jarige weduwe Alke Engels werd beschuldigd de appel te hebben gegeven. Zij paste perfect in het plaatje van heks: oud, alleen, arm. Ze werd samen met haar zus en nog een andere vrouw gearresteerd en gemarteld bij het verhoor in de kerkers van de Wedderborg.
Tijdens dit proces wees Alke Engels naar de veel jongere en rijkere Hemcke Aldericks. Volgens Alke had Hemcke haar de appel gegeven en deed ook zij aan hekserij. Alke Engels werd verbrand.
Intussen werd Hemcke Aldericks opgepakt voor verhoor. Ook zij deed na de martelingen haar bekentenis en vertelde dat zij samen met andere vrouwen danste in het holst van de nacht en dat zij zich inliet met de duivel. Toch werd Hemcke Aldericks niet verbrand. Haar man kon de enorm hoge geldboete van 600 daalders betalen.
Na haar vrijlating trok Hemcke Aldericks haar bekentenis in. Haar man diende een officiële aanklacht in tegen de drost bij de Hoofdmannenkamer van het gewest Stad en Lande. Die kamer verwees de partijen echter naar de Staten-Generaal. In 1601 kwam de uiteindelijke uitspraak: Hemcke en haar man verloren de rechtszaak en moesten uiteindelijk voor het gehele proces betalen.
https://www.deverhalenvangroningen.nl/alle-verhalen/de-heksenverbrandingen-te-westerwolde
Blij dat ik in 2021 leef….en mijn man ook.
Klik HIER voor alle biebverhalen
- Details
- Categorie: Algemeen (571)
Geplaatst in december
31 december: Algemeen 235; Oudjaar 1957; Europa in wording op de T.V.
30 december: Home From Abroad 260; Trump Scorches the Earth All Around
30 december: Groeten uit Italië 6: Doekjes voor het bloeden in Vasia
29 december: Groeten uit Italië 5: Finale Ligure (PalmenRivièra)
28 december: Beelden 966; Droogvallende vissersboten
27 december: Groeten uit Italië 5; Valloria; een Open Lucht Galerie
26 december: Groeten uit mijn stulpje 31; Een volgevreten Buizerd
25 december: Algemeen 429; Eerste Kerstdag 1957
24 december: Atlas van de kleinste landen 125; De post in Andorra
23 december: Home From Abroad 259: The Martial Law
23 december: Goedemorgen 860; Correctie
22 december: Groeten uit Italië 3: Truffels uit Norcia
21 december: ZoekPoëzie 145: Bert Schierbeek & Jan Sierhuis
19 december: Groeten uit Italië 2: Het achterland van de Bloemenrivièra
18 december: Groeten uit miijn stulpje 30; Kerstrozen en een Zwaankalebas
17 december: Groeten uit Italië 1: Via Aurelia, een mooie rotweg
16 december: Home From Abroad 258; The Snake and the Turtle
15 december: Atlas van de kleinste landen 124; Smokkelnest Andorra
14 december:Goedemorgen 859; DE LACH
13 december: ZoekPoëzie 144: Louis Blanqui & Léo Ferré
12 december: Groeten uit Hongarije 12; Szigetvar. Oud- en nieuw Europa
11 december: ZoekPoëzie 143: Eva Gerlach en Imca Marina
10 december: Gehoorde frasen 278 en 279; De eigenzinnige prik
9 december: Home From Abroad 257; The Art of Losing
8 december: Gehoorde frasen 277; De Feestdagen & het Virus
8 december: Photosophieën 392: Die fles dus....
7 december: Familie 170; Jip is dertien
5 december: Groeten uit Hongarije 11: Kaposvár. Sfeervol & lommerrijk
4 december: Groeten uit mijn stulpje 29; Berkenzwammen her en der
3 december: Groeten uit Hongarije 10; De verfijnde Ghraoui Chocolaatjes
2 december: Home From Abroad 256; The 170 Million Dollar Man
1 december: Algemeen 428; Hoe vier jij de Kerst?
1 december: Algemeen 427; Geplaatst in november
- Details
- Categorie: Algemeen (571)
Europa in wording op de T.V.
Het was een rustige oudejaarsavond in 1957. Wij deden thuis een spelletje, luisterden naar de radio en draaiden een plaatje. Er waren geen oliebollen of appelflappen. Voor vuurwerk hadden we geen geld.
Mijn vader dronk een borreltje en mijn moeder lepelde een glaasje advocaat uit. Om twaalf uur werd er gekust en kreeg ik felicitaties, want ik was dertien jaar geworden.
Ik was die avond enig kind want mijn broer van 20 zat bij de marine en vierde de jaarwisseling bij zijn vriendin.
Ik kreeg een boek: De wonderen van de Oriënt, ontdekkingsreizen van de Italiaan Marco Polo in de dertiende eeuw. China, Perzië, Mongolië, India.
Na de jaarwisseling ging ik naar buiten. Buurjongen Nico had een paar vuurpijlen, zijn zus Marieke was al 14 en te oud om mij te zien staan en zusje Carolien was met haar elf jaar nog te jong.
Aan het eind van het blok aan de Vondelweg in Haarlem-Noord was een familie die al een T.V.toestel had. De uitzending was afgelopen.
Diezelfde dag zou de E.E.G. (Europese Economische Gemeenschap) officieel worden opgericht (Nederland, België, Luxemburg, Duitsland, Frankrijk en Italië)
Als wij die avond hadden kunnen kijken, hadden we de eenheidsgedachte, de samenwerking, solidariteit en vriendschap van een Europa-in-wording al kunnen aanschouwen.
Voor het eerst in de geschiedenis van de televisie was er namelijk een gezamenlijk amusementsprogramma, dat verzorgd werd door alle landen die toen bij de Eurovisie waren aangesloten: in volgorde van opkomst: Zwitserland, Italië, Luxemburg, België, Frankrijk, Oostenrijk, Nederland, Duitsland, Denemarken en tenslotte Engeland, dat het programma ‘’Wij groeten Europa’’ uitzond. Jawel!
Hieronder het programma uit Vrije Geluiden. Het blad van de V.P.R.O.
- Details
- Categorie: Algemeen (571)
Radio, ontdekkingsreizigers en de NSB.
Wat deden de mensen op Eerste Kerstdag 1957? Of laat ik het toespitsen op mijn eigen situatie. Ik was toen bijna dertien jaar en vond zo’n Kerstdag verschrikkelijk. Er was in Haarlem-Noord niets te doen. Dat gold overigens voor het hele land. Alles was dicht en er werd vrijwel niets georganiseerd. Televisie hadden we nog niet. Met de auto erop uitgaan was ook niet aan de orde, want we hadden geen auto.
Iemand bellen? Geen telefoon. Een potje biljarten? Horeca dicht
Buiten voetballen hoorde niet op zo'n dag. En een balletje gooien met honkbalmaten natuurlijk ook niet.
Het was een complete lockdown. Veel erger dan nu.
Ik zat in de eerste klas van het Lorentz Lyceum en las boeken. Uit de jeugdbibliotheek. Een boek met een blauwe stip was ter ontspanning, een boek met een rode stip ter lering.
Ik zocht in die tijd vooral naar verhalen van ontdekkingsreizigers. Roald Amundsen, Marco Polo, Abel Tasman, Fridtjof Nansen en David Livingstone. Met de atlas erbij. Welke onbekende, misschien wel duistere gebieden zou ik, als ik later groot was, zelf nog kunnen ontdekken?
Het kolenhok
Minstens drie maal op zo'n dag moest ik de tuin in naar het kolenhok om een kit cokes te scheppen. Er was ook antraciet. Dat brandde langer, maar was duurder. Daar moest spaarzaam mee worden omgegaan. Ik moest van mijn moeder een klein schepje gebruiken om de kolenkit vol te maken. Maar als ze niet keek, pakte ik de kit met twee handen en maakte hem in één vloeiende beweging vol.
Alleen in de huiskamer stond een kolenkachel. De rest van het huis bleef onverwarmd. Dat zorgde nogal eens voor bevroren waterleidingen.
De Radio
’s Ochtends werd naar de radio geluisterd, ’s Middags speelden we mensergerjeniet, waarna mijn vader een borreltje nam en een tukje ging doen en mijn moeder in de kleine keuken verdween. De riblappen stonden al een paar uur op een petroleumstelletje te sudderen, de rode kool moest worden schoongemaakt en gekookt, een appeltje erbij en de aardappelen werden geschild. Mijn broer van 20 jaar ging een blokje om met zijn vriendin Corrie. Sein voor mijn vader om nog maar eens te benadrukken, dat Corrie de dochter was van een NSB’er. Dat ‘’ die jongen’’ nou uitgerekend zo’n kind moest uitkiezen.
Wat was er ‘s ochtends op de radio?
Dat zal ik u laten zien, want ik heb de gebundelde verzameling Vrije Geluiden van het jaar 1957. Vrije Geluiden was het programmablad van de V.P.R.O., de Vrijzinnig Protestantse Radio Omroep. De omroep was toen kleiner dan VARA, KRO en NCRV, maar kreeg op eerste Kerstdag vanwege dat Protestantisme extra zendtijd.
Hieronder het programma, zoals dat werd uitgezonden op Hilversum 2.
Let vooral op het programma KOMT HOREN DEN NIEUWGEBOREN, waarin onder meer gedichten van Gerrit Achterberg en Hugo Claus werden voorgedragen door Elisabeth Andersen en Guus Hermus. En om 1 uur was er een nationaal programma met een Kersttoespraak van koningin Juliana.
Programma
Isotopen
Het gedicht Isotopen van Gerrit Achterberg stond in Vrije Geluiden afgedrukt.
Televisie
Het televisieaanbod was nog zeer beperkt. Hieronder het programma van Eerste Kerstdag 1957.
Subcategorieën
Algemeen Aantal artikelen: 163
Pagina 34 van 88