Reizen
- Details
- Hoofdcategorie: Reizen (518)
- Categorie: Reizen
Zomer 1999
Het centrum van Europa

Ik vraag het wel eens aan iemand:
‘Waar is het geografisch middelpunt van Europa?’
Veel mensen vinden dit wel een aardige vraag, maar moeten het antwoord toch echt schuldig blijven. Oostenrijk, Tsjechië , Berlijn, Liechtenstein; dat soort antwoorden. Eerlijk gezegd wist ik het ook niet. Tot ik een radioprogramma ging maken over de Via Baltica, een weg die de hoofdsteden van Litouwen, Letland en Estland verbindt.
Een weg met een romantische naam waar op 23 augustus 1989 twee miljoen mensen hand in hand stonden om te protesteren tegen het vijftig jaar eerder gesloten Molotov/Von Ribbentrop-pact, waarbij de onafhankelijkheid van de Baltische landen verkwanseld werd.
Ik was tien jaar later op bezoek bij Wim Brauns, een Nederlander die naar Litouwen was gehaald als bondscoach van de nationale wielerploeg. Hij woonde met zijn Litouwse vrouw Irena op een prachtige zeer verlaten plek in een bos zo’n 25 kilometer ten zuiden van de hoofdstad Vilnius.
Bij mijn voorbereiding had ik gelezen dat ergens in die buurt het geografisch middelpunt van Europa lag. Overigens een weetje, dat ik niet helemaal begreep; vooral niet nadat ik de kaart van Europa nog eens goed bekeken had.
Maar ja.
Wim wist het ook en zei dat er zelfs een Europapark bestond, wat daaraan herinnerde.
Wij gingen erheen.
Het punt lag 23 kilometer ten noorden van Vilnius in een mooi aangelegde beeldentuin.
Er was een ‘centrum-monument’ met daarom heen in een cirkel stenen met de namen van alle Europsese hoofdsteden.
Plus de afstanden. Hemelsbreed.
Amsterdam bijvoorbeeld was –zie de foto- 1371 kilometer. Londen 1730, Reykjavik in IJsland 2779 km, Moskou 801 km en Riga in Letland was 240 km.
Om de zaak weer enigszins te relativeren was ook de afstand vermeld van de verst verwijderde hoofdstad in de wereld: Wellington in Nieuw-Zeeland: 17.310 km.
Somber & aangeharkt
Wim vond het park somber.
‘Te veel beton; te veel aangeharkt, geen bloemen’.
‘Litouwen is een bloemenland, Ronald’, zei Wim. Een land van vrijheid en ruimte. Een afwisselend landschap van bossen, meren, akkers en bloemenvelden. Met verstilde dorpjes waar de tijd heeft stilgestaan. Met vossen, wolven en een enkele beer in de bossen. Een groot contrast met de serene rust in.. en de esthetische vormgeving van het park, dat was ontworpen door de Litouwse kunstenaar Gintaras Karosas.
Het was die ochtend heel stil in het park. Ook daar had Wim een verklaring voor. We moesten ongeveer tien gulden neerleggen voor een toegangskaartje en dat kunnen de mensen in Litouwen niet betalen. ‘Ongelooflijk’, zulke prijzen’, zei Wim. ‘Schandalig’.
Toen ik thuis was, heb ik het allemaal nog eens uitgezocht. Er bleken natuurlijk diverse middelpunten van Europa, maar de bekendste was inderdaad die plek in Litouwen. Dat was namelijk berekend door Jean-Georges Affholder, een geograaf van het vermaarde Institut Géografique National (IGN) in Parijs. Hij had niet het geografische middelpunt berekend maar het zwaartepunt. Het punt dus, waaromheen zich in alle richtingen eenzelfde gewicht aan land bevindt.
Europa strekt zich bij deze berekening uit van de meest westelijke punt van de Portugese Azoren in de Atlantische Oceean tot de Oeral in Rusland, van Spitsbergen halverwege de top van Noorwegen en de Noordpool, tot aan de Kaukasus en het uiterste zuiden van Spanje.
Als u nu toch op de kaart van Europa gaat kijken kan het bijvoorbeeld ook nog opvallen, dat het meest Noordoostelijke punt van Noorwegen oostelijker ligt dan Istanbul in Turkije. Of dat Kreta zuidelijker ligt dan Algiers en Tunis.
- Details
- Hoofdcategorie: Reizen (518)
- Categorie: Reizen
De Cooch Behar Enclaves
In het grensgebied van noord-oost India en noord-west Bangladesh liggen de Cooch Behar enclaves. In India zijn 71 Bangladeshi enclaves waarbinnen weer drie Indiase sub enclaves.
In Bangladesh liggen 102 Indiase enclaves, waarbinnen zich weer 21 sub enclaves bevinden met daar weer binnen de enige sub sub enclave in de wereld: Dahala Khagrabari. (India in Bangladesh in India in Bangladesh). Ik was er in 2002 met schrijver-reiziger Henk Weltevreden, die deze foto's maakte. .
Border pillar na pillar na pillar......

Achtervolging
Wij werden tijdens deze reis voortdurend achtervolgd door jongens & mannen. Alles wat wij deden vonden ze interessant. Mijn bagage was bijvoorbeeld in de hoofdstad Dacca blijven staan, waardoor ik tot vreugde van al die gasten sokken, t-shirts en onderbroekjes moest kopen. Ook moest ik mij iedere ochtend ergens laten scheren. En dat was uitermate boeiend.
Vrouwen zie je in dit streng Islamitische gebied vrijwel nooit buiten. Die zitten thuis. Tenzij je in een bewoonde Indiase enclave komt. Daar lopen de (Hindoe)-vrouwen buiten in kleurrijke gewaden

REGENS
Deze regio staat bekend om zijn regens. Wij waren daar een week en het heeft vrijwel voortdurend hard geregend.
De meeste werkgelegenheid in dit gebied bestaat uit arbeid in paraplufabriekjes.
De elektriciteit viel ook zeer regelmatig uit.
Ik verzeker u dat 24 uur regen en 24 uur zonder elektriciteit ontregelend werkt.




Uit de Kanonensong van Bertold Brecht. `Soldaten wohnen. Auf den Kanonen. Vom Cap bis Cooch Behar. Wenn es mal regnete. Und es begegnete. Ihnen 'ne neue Rasse 'ne braune oder blasse. Da machen sie vielleicht daraus ihr Beefsteak Tartar.'

Er zijn weinig auto's in dit zeer arme gebied. Vervoer gaat per fiets en per riksja.
De riksjarijders stellen er een eer in om hun voertuig zo mooi mogelijk op te tuigen.
Er worden zelfs wedstrijden in gehouden.
En dan zijn er de MANNEN!



- Details
- Hoofdcategorie: Reizen (518)
- Categorie: Reizen
Zomer 1996
POMMES d'AMOUR
Als je het vliegveld van Mahébourg verlaat ruik je de geuren van het eiland. Specerijen, kruiden, hibiscus, aromatische bougainville. Dit is Mauritius in de Indische oceaan, een klein eiland zo’n 800 kilometer ten oosten van Madagascar. Het koestert zich in de wellustige vorm van een oester en dobbert weldadig in die turquoise oceaan.
Pure exotiek is het. Met exclusieve planten en dieren. Een eiland met onwaarachtig witte stranden, wuivende palmen en grote suikerrietplantages, die de Nederlanders daar in de 17e eeuw hebben aangelegd.
God had Mauritius als model, toen hij de hemel moest ontwerpen, schreef Mark Twain en Charles Baudelaire liet hier de gloed van de tropen van de palmen regenen.
Eiland van liefde, want pasgetrouwden, die het zich kunnen permitteren brengen hier hun wittebroodsweken door. De plaatselijke luchtvaartmaatschappij Air Mauritius speelt daar slim op in, want zij hebben een Spouse-tarief in de aanbieding. Als je je trouwboekje laat zien, krijg je honderden Euro’s korting.
Op de tweebaansweg van Mahébourg naar de hoofdstad Port Louis in de huurauto, merk je trouwens maar weinig van al die sprookjestaferelen. Dit eiland meet slechts 60 bij 50 kilometer, maar er woont 1 miljoen inwoners. Dat betekent dat het heel druk is op de weinige wegen. Men rijdt hard en iedereen haalt in. Na twintig kilometer heb ik de auto al drie keer de berm in moeten sturen. Dat is niets bijzonders, want dat doen ze bijna allemaal.
Ook in de hoofdstad is het rumoerig. Dat wil zeggen tot een uur of zes ’s avonds. Daarna wordt het verschrikkelijk stil en zijn alle winkels dicht. Ook de restaurants sluiten, want men wordt geacht hier tussen de middag te dineren.
Het land heeft een opmerkelijke koloniale geschiedenis. In de vijftiende eeuw waren de Portugezen er de baas en heette het Isla do Cerne. De Hollanders namen het in 1598 over en doopten het Mauritius naar prins Maurits. Daarna kwamen de Fransen, die de naam Ile de France bedachten en na het tijdperk Napoleon werd het overgenomen door de Engelsen.
Gevolg: een uiterst kleurrijke mengeling van rassen, talen en godsdiensten. Er wonen Afrikanen, Indiërs, Tamils, Chinezen en nog wat Europeanen. Engels is de officiële taal, maar veruit de meeste mensen spreken Creools, een taal die afgeleid is van het Frans.
‘Hoe gaat het’ is: ’Ki manière’, ‘Ik begrijp je niet: ’Mo pas comprend’ en ‘Ik heb dorst’: ‘Mo soif‘.
Voor z’n dertig Euro kun je een hotelkamer in Port Louis nemen. Inclusief kakkerlakken. Als je in één van de prestigieuze hotels aan de Bounty-stranden een kamer wil, kun je beneden de 500 dollar per nacht nauwelijks terecht.
En het Royal Palm Beach hotel in Grand Baie, waar onder veel anderen Nelson Mandela, Boris Becker en Robert de Niro vaste gasten zijn -of waren-, begint anno 2007 bij 1.050 Euro per nacht. De presidentssuite kost 3.405 Euro.
Je kunt op het terras van dat hotel wel erg lekker en nog redelijk betaalbaar eten. Als je de ingevlogen tarbot, zwezerik, truffel en kaviaar tenminste overslaat
Er zijn ook plaatselijke gerechten.
Curry de Mouton à la Mauricienne bijvoorbeeld.
Een langdurig gemarineerd gerecht van gestoofde lamsbout, waarvan de chef-kok mij desgevraagd het recept gaf.
Hierbij horen diverse chutneys.
Toen ik het gerecht thuis wilde klaarmaken stuitte ik op chutney de Pommes d’Amour.
Wat waren dat eigenlijk Pommes d’Amour?
Het woordenboek gaf geen uitkomst en ook na en paar telefoontjes kwam ik er niet achter.
Maar opeens wist ik het. Op de markt in Port Louis had ik ze in vrij grote hoeveelheden zien liggen: het waren natuurlijk passievruchten.
De chutney was goed, maar smaakte toch heel anders dan toen in dat Palm Beach hotel.
Ook niet zo vreemd, want één van mijn vrienden wist het:
Pommes d'Amour zijn gewoon tomaten!
- Details
- Hoofdcategorie: Reizen (518)
- Categorie: Reizen
Winter 1994
Mijnen & Hollandse honden
Het is dringen voor het Antonov vrachtvliegtuig, dat al staat te ronken op het vliegveld van de Mozambikaanse hoofdstad Maputo. Veel militairen en nog veel meer hulpverleners uit de hele wereld die allemaal naar Beira willen, een stad aan de oceaan in het centrum van het land. Ik ben met Mozambikaanse Angela en kom alleen maar het vliegtuig in, omdat zij een bloedmooie brutale vrouw is voor wie al die drukdoende mannen wel móeten bezwijken. Uiteindelijk worden er zo’n honderd mensen in de raamloze holte gepropt. Liggend op zakken en leunend tegen kratten en kisten proberen wij ons tijdens de vlucht in evenwicht te houden.
Beira blijkt totaal in puin te liggen. Volledig vernield door de onafhankelijkheidsoorlog tegen het Portugese leger en later door de burgeroorlog, die zich na de onafhankelijkheid in 1975 afspeelde tussen het Marxistisch-Leninistische bevrijdingsfront Frelimo en de andere bevrijdingsbeweging Renamo, die werd gesteund door het apartheidsregime van Zuid Afrika.
Ik ben op weg naar een klein contingent Nederlandse militairen, dat onderdeel vormt van UNOMOZ, de United Nations Operation in Mozambique. Zij zijn uitgestuurd om Mozambikanen zelf te leren mijnen te vinden en op te ruimen. Want er liggen in Mozambique door die oorlogen naar schatting twee miljoen mijnen.
In hotel Miramar direct aan de oceaan, is luitenant-kolonel Van der Veen een beetje gefrustreerd. In augustus 1993 arriveerde hij in Mozambique, maar nu is het februari 1994 en is er nog niets van de grond gekomen
Hij en zijn tien andere Nederlandse militairen stuiten voortdurend op bureaucratische verordeningen en procedures, waardoor er geen schot zit in de oprichting van de mijnontruimingsschool.
Toch blijft hij goede hoop houden, dat de missie zal lukken. Het is de bedoeling dat in totaal 1200 Mozambikanen worden opgeleid tot mijnontruimers. Daarbij maken de Nederlanders gebruik van mijndetectoren.
Vlak bij hen zit het Amerikaanse mijnontruimingsbedrijf Ronco. Deze particuliere organisatie werkt met Nederlandse mijnontruimingshonden. En dat leidt -vertelt de overste- tot vermakelijke taferelen.
De honden hebben namelijk Nederlandse commando’s geleerd als ’ZIT’, ’BLIJF’ of ’ZOEK’.
De Amerikanen hebben zich die kreten in het Nederlands eigen gemaakt en moeten dat nu weer aan de Mozambikanen leren. Gevolg: de honden worden geconfronteerd met zeer merkwaardige ‘dialecten’.
Maar ja.
Het alternatief zou zijn, dat de honden Portugees moesten leren.
Waarom de Nederlanders dan niet gewoon met deze Nederlandse honden werkten wist de luitenant-kolonel eigenlijk ook niet. ’We zijn er nu eenmaal niet voor opgeleid’.
P.S.
Navraag leert, datde missie later toch nog redelijk succesvol is verlopen. Uiteindelijk volgden 570 Mozambikanen de opleiding tot mijnontruimer.
En twee jaar geleden is in Mozambique een Belgisch experiment begonnenwaarbij gewerkt wordtmet Afrikaanse hamsterratten. Deze beesten hebben een sterk ontwikkelde reukzin en kunnen moeiteloos TNT opsporen. Ze zijn overal te vinden en dus goedkoop. Bovendien zijn ze zo licht, dat een mijn niet tot ontploffing komt als ze ermee in contact komen.
Wereldwijd liggen er overigens nog naar schatting tussen de 60 en 110 miljoen mijnen, die per jaar 15 tot 20.000 slachtoffers (doden en gewonden) maken. Een kwart van die slachtoffers is kinderen.
- Details
- Hoofdcategorie: Reizen (518)
- Categorie: Reizen
Winter 1995
Een surrealistische lagoon
De voorspellingen leken gunstig.
Woensdag 18 januari 1995 zou wel eens een mooie dag kunnen worden. Temperaturen rond het vriespunt, vrijwel geen wind en een stralende sterke zon.
Dat trof, want we zouden die dag Reykjavik verlaten en IJsland gaan verkennen.
We hadden een grote 4W Jeep gehuurd.
Met chauffeur Sigurd Thorbergson en navigator Gunnar Solveigson.
In de wagen bevond zich een voor die tijd zeer geavanceerd GPS-systeem.
Wij reden over dit soort wegen naar dit soort bestemmingen.
Overal rook het naar zwavel.



UITKLAPBARE SLEDEN
Rond het middaguur gebeurde het. De zon verdween, de wind stak op en werd een storm. Hevige sneeuwval afgewisseld met zware hagelbuien. Het zicht was nog geen twee meter. Ineens begrepen wij waarom er twee chauffeurs waren en waarom achter in de auto extra kleren, scheppen, ladders, gereedschap, blikvoer, jerrycans met water, uitklapbare sleden en andere ‘overlevingsspullen’ zaten.
We stopten ergens. Zelfs met de GPS was de weg niet meer te vinden.
’Wachten’, zei Sigurd, ’wachten, dat is het enige wat we kunnen doen'.
Toen ik vroeg waar we waren, keek hij mij langdurig aan, maakte een fronsend gebaar en zei:
’ We zitten goed. Vlak bij de kust. Reykjavik is een kilometer of vijftig, maar hier ergens in de buurt ligt Grindavik. Een vissersplaatsje’.
Na ongeveer anderhalf uur werd het iets lichter, hoewel de sneeuw nog steeds in dikke pakken naar beneden viel. Sigurd startte de wagen en heel langzaam gleden wij naar Grindavik. Ook in het dorpje was het zicht minimaal. Op de wegen lag zeker een halve meter sneeuw. Toch vonden we een café, waar we -omgerekend- voor ruim 100 Euro vier koffie en vier cognac bestelden.
BLUE LAGOON
Gunnar belde wat en kwam terug met de mededeling dat het die dag vrijwel zeker niet meer zou opklaren. ’We kunnen hier blijven wachten, maar we kunnen ook naar de Blue Lagoon’.
Die keus was niet zo moeilijk. We wilden Grindavik zo snel mogelijk verlaten want het stonk er enorm. Stank, die werd verspreid door een grote visfabriek.
Bovendien: De Blue Lagoon was immers IJslands toeristische attractie nummer één. Een heilzaam warmwaterbad waar je zelfs in deze temperaturen gewoon buiten in het water kon zitten.
Wij bereikten de Lagoon.
Het sneeuwde niet meer, de wind was weer afgezwakt en het zicht was goed.
Te goed missschien wel, want het beeld was volkomen surrealistisch.
Daar lag een turkoois gekleurd meertje waar op diverse plekken grote stoomwolken omhoog kwamen.
Maar direct daarachter rezen pijpen met stoom omhoog van de geothermische elektriciteitscentrale.
Het water bleek echter lekker; 39 graden stond ergens op een bordje. Soms kwamen er van onderen hete stoten.
Zeewater dat op 2.000 meter diepte op een natuurlijke wijze verhit wordt en omhoog wordt gestuwd. Daar vermengt het zich met het afvalwater van de centrale. Wij zijn er uren gebleven en waren vrijwel de enige bezoekers.
Sigurd en Gunnar gingen het water niet in, maar bleven in de bar.
P.S. Door de beurscrisis en de vrije val van de IJslandse Kroon wordt momenteel druk geadverteerd met reizen naar IJsland.
Een pilsje kost ´nog maar´ 5 Euro in plaats van 7, een wijntje 6 Euro i.p.v. 11 en een toegangskaartje voor de Blue Lagoon is gedaald van 27 Euro naar 16 Euro.
Als je het in deze tijd van het jaar doet is het in ieder geval rustig in de Lagoon, want in de zomer moet je daar wegblijven.
Te druk en teveel mensen met een slechte huid.
Pagina 8 van 18


