Media

 

Een logisch afbraakproces 

Het radioprogramma Wereldnet bestaat op 1 juli twaalf en een half jaar.
      Maar er is weinig reden tot feest, want het programma verdwijnt op die datum bij de publieke omroep. Geheel in stijl met het afbraakproces waarvan dit programma sinds de oprichting het slachtoffer is.
       Zie
media(36) Omroepgekkenhuis Hilversum.

Image

 

Aansprekende formule  

In dit programma spreekt een presentator met Nederlanders die in het buitenland wonen over nieuws dat hier nooit de media haalt of over persoonlijke ervaringen.
      Een simpele, doeltreffende en aansprekende formule.
Dat is zeldzaam in Hilversum.
      Zo zeldzaam dat je het de nek moet omdraaien.

Het positieve nieuws is dat de Wereldomroep er vrijwel zeker weer een dagelijks programma van gaat maken. Van half tien tot tien uur in de ochtend.
      Te beluisteren op de korte golf met een wereldontvanger, maar natuurlijk ook via Internet.

 

Van Jan Kikkert, eindredacteur van de Wereldomroep ontving ik dit briefje:


Sorry, geen tijd meer!

Nu moet ik zeggen, dat het de laatste maanden bij de VPRO niet meer om aan te horen was.
      Ze hadden het teruggebracht tot elf minuten, waarin twee correspondenten aan bod kwamen.
In de praktijk werd het vaak zeven of acht minuten en hoorde je de presentatoren weinig anders zeggen dan:


 

 

Slijpsteen NRC-Handelsblad: Van Persie naar tandarts

 

Een omstreden luchtalarm

Eén van de meest omstreden radioprogramma’s ooit ging op 1 november 1985 de lucht in.
      Het VPRO-radioprogramma Het Gebouw liet van ‘s ochtends zeven uur tot ‘s middags half vijf alleen maar een sirene horen. Die dag namelijk zou het kabinet Lubbers het besluit nemen om op de luchtbasis Woensdrecht in West-Brabant 48 kruisraketten te plaatsen.
      Omdat ik toen eindredacteur van dit programma was legde ik een korte verklaring af, waarom de redactie had besloten tot deze vorm van protest.

De uitzending had een stroom van publiciteit tot gevolg. Bij de VPRO kwamen zo’n 3.000 telefoontjes binnen.
      Vrijwel uitsluitend positieve reacties en dat is opmerkelijk want de ervaring leert dat mensen veel eerder reageren als ze het ergens niet mee eens zijn.

Het besluit om die sirene te laten horen werd tijdens een rumoerige en emotionele vergadering de avond tevoren genomen. Twee redacteuren onder wie presentator John Jansen van Galen waren het er niet mee eens. Ik lichtte nog diezelfde avond hoofdredacteur Jan Haasbroek in, die achter het besluit stond.

Hoe klonk die uitzending?
      In het digitale radioarchief van de VPRO is het verschenen.
Ga HIER NAAR toe, luister naar de tekst die ik uitspreek en neem kennis van opwinding, bijval, woede en opluchting in het programma Het Spoor, dat iets later werd uitgezonden.  

Aardig was ook wel, dat veel luisteraars de radio hard aanzetten en ramen en deuren openden.
      Sommige mensen versterkten het geluid.

Tribunaal     

Verder is te horen hoe ik voor een soort tribunaal moet verschijnen in het aansluitende VPRO-radioprogramma Welingelichte Kringen.
      Onder leiding van Joop van Tijn uiten Piet Grijs , Henk Hofland en Harry van Wijnen op een superieur toontje hun kritiek. Een beetje bevoogdend ook. ‘Doe gewoon je werk en laat actie voeren aan anderen over’. Dat is de strekking.

Nienke Feis, die het radioarchief beheert, heeft ook een paar krantenknipsels toegevoegd.

Het is overigens wel opmerkelijk dat diezelfde Ruud Lubbers pas nog bij het 60 jarig bestaan van de NAVO -net als Barack Obama- verklaarde voor een wereld zonder kernwapens te zijn.
      In 1985 was hij sterk voor plaatsing van die raketten ondanks een petitionnement dat door bijna 4 miljoen Nederlanders was getekend.
      En ondanks de grootste vredesdemonstraties die ooit in ons land plaatsvonden namelijk op 21 november 1981 in Amsterdam (400.000 mensen) en op 29 oktober 1983 in Den Haag (550.000 mensen).

Het plan was onderdeel van het zogeheten dubbelbesluit: plaatsing van 572 nucleaire kruis- en Pershingraketten in Europa en tegelijk onderhandelingen starten met de Sovjet-Unie over wapenbeheersing.

Die kruisraketten zijn er overigens nooit gekomen.
      Zo zie je maar wat je met een controversiële radio-uitzending allemaal kunt bereiken.

 

CHECK IT OUT!

  

De Belg Maarten Schenk schrijft bijvoorbeeld op zijn site Blogologie:


Docent & leerling 

Ik leerde Marten in 1987 kennen, toen ik een tijdje van baan ruilde met Lieneke van Schaardenburg, radiodocent op de School voor Journalistiek in Utrecht. Marten zat in het tweede jaar; het eerste jaar had hij gevolgd op de Christelijke Academie voor Journalistiek in Kampen.
      Hij was vanaf het eerste moment een buitenbeentje, dat aanvankelijk moeite leek te hebben met de overgang van de provincie naar de grote stad.

Hij was geen nieuwsjager en geen interviewer, maar bleek te beschikken over een rijke fantasie, creativiteit en een nieuwsgierigheid naar absurde dingen en feiten.
      Hij liep stage bij het radioprogramma Het Gebouw, waar ik eindredacteur was. Ook bij ‘de vedetten’ van de radio werd hij in eerste instantie met enige scepsis bekeken, maar toch was er ook waardering voor zijn bijzondere inbreng.
      Marten ging natuurlijk daarna voor de VPRO werken -in die tijd de enige omroep voor dit soort talenten- en werd een zeer gewaardeerd medewerker. Hij deed vooral radio, maar maakte ook een paar uitstapjes naar de televisie.

De volzinnen van een olifant 



Verversen 

Ik heb Marten gevraagd of hij met deze site niet meteen al zijn kruit verschoten heeft. Hij ontkent dat en heeft mij plechtig beloofd de site regelmatig te verversen en uit te bouwen.
      Kijk er eens op en kijk daarna nog eens goed.
U zult verbaasd staan.

 

Gods eigen kruisraket

 

 EIGEN KERKJE  

De gemeente heeft een eigen kerkje in Ossendrecht, maar omdat zich zeer veel mensen hadden aangemeld werd uitgeweken naar de tegenoverliggende Rooms-Katholieke kerk.

Transsylvanië


Programmamakers van het radioprogramma Het Gebouw, waar ik eindredacteur was, hadden een zomerprogrammering bedacht. 
     
Wij gingen in OAD-bussen met luisteraars naar Oost-Europa en maakten daar opnames van de ervaringen van die mensen. Klaas werd aangetrokken als een soort gids voor de reis naar Hongarije en Roemenië . 

     

Hij had in Cluj, de ‘hoofdstad’ van Transsylvanië in noordwest Roemenië gestudeerd op het (Hongaarstalige) Protestants Theologische Instituut. Hij kende Roemenië dus en sprak bovendien Hongaars.

 

 


EEN CRISIS VAN JAREN

Image
Klaas Vos was op dat moment zoekende. Hij was dominee geweest in Vreeland en op Wieringen, maar zijn ontluikende homoseksualiteit brak hem op.
      Het kostte hem niet alleen zijn huwelijk, maar stortte hem ook in een crisis, die jaren duurde.

      In een artikel in Trouw van vorig jaar juli zegt hij:

 

 

ORATORISCH TALENT 

Zijn oratorische talenten vielen tijdens de reis op. Ton van der Graaf, Ger Jochems en ik die deze reis als programmamakers meemaakten, vonden dat Klaas Vos voor de radio moest gaan werken.
      Dat gebeurde in eerste instantie met incidentele bijdragen, maar zijn echte doorbraak kwam toen we bedachten, dat we Vos iedere vrijdag het land moesten insturen om 'speciale'reportages te maken.

OP KLOMPEN  

Op klompen ging hij het land in. Met een zender en een microfoon naar vaak onbekende kleine oorden in dit land. Hij kwam in het totaalprogramma ieder uur rechtstreeks aan bod.
      Hij improviseerde, maakte prachtige beschrijvingen van landschappen en mensen, hij oreerde, zong, declameerde en zocht bijzondere mensen uit om te interviewen.
      Daarbij werd hij uiterst kritisch en nauwkeurig gecoacht door regisseur Peter Flik, die feilloos aanvoelde hoe Klaas zich uit bepaalde situaties moest redden of zich juist in bepaalde situaties moest storten.


VAN GOD LOS? 

Maar was hij ook werkelijk van God los?
      In privé-gesprekken kwam hij er vaak op terug.

En in zijn eerste grote interview met de VPRO-gids zegt hij tegen Chris Kijne:
      ‘Die God is niet mis hoor. De mens deugt immers niet.
      Onbekwaam tot enig goed en geneigd tot alle kwaad.
      Zo staat het in de Heidelbergse Catechismus.
      Ook al ben je nog zo gelovig; ook al voel je je in hartelijke verbondenheid met de Here Jezus, dan is het nog niet zeker dat je straks de poorten   
      van de hemel binnenkomt.
      Want wat is zonde?
      En wanneer zullen de fiolen van Gods toorn over mij worden uitgegoten?
      Ik krimp ineen, voel de pijn in me en kan Hem alleen maar om vergiffenis vragen.’

KERKRANTSOEN 

Ik maakte met Klaas Vos diverse programma’s, waarbij het thema in onze ‘vrije tijd’ ook vaak terugkwam. Wij liepen de voormailge Zuiderzee langs met de plaatsjesalbums van Verkade en de beschrijvingen van Jac. P. Thijsse in de hand. En we gingen ondermeer terug naar Transsylvanië (Reizen 36: Turgu Mures) en naar de Azoren (Reizen 45), waar ik Klaas op een rantsoen van twee kerken per dag zette.
      Zelf heb ik namelijk niets met het geloof en eerlijk gezegd ook weinig of niets met kerken. 
En tijdens zo’n reis moet er wel een beetje evenwicht blijven.

In 1997 kwam een nieuwe wending in het merkwaardige leven van Klaas Vos.
Tegen Cokky van Limpt van Trouw zei hij vorig jaar:

EEN DIKKE HOMO