Details

Hoofdcategorie: Media (502)

Categorie: Media

Gepubliceerd: 03 februari 2009

Een zelfmoord & een krolse poes.

Anne Frid de Vries (te gast 14) is een Nederlander, die in Israëel woont. Hij luistert heel goed naar de marathoninterviews van de VPRO en schrijft daar over in zijn weblog. Zowel de nieuwe als oude afleveringen, die HIER te beluisteren zijn.
      Anne had mijn eerdere interviews beluisterd en was daar nogal lovend over. Nu is mijn interview uit 1992 met de Vlaamse schrijver Ward Ruyslinck te beluisteren.
      Hij is daar bepaald minder enthousiast over.

‘Het interview kende kleine hoogtepunten, maar echt swingen deed het niet’, schrijft hij.
      ‘Ruyslinck is een angstvallige en tegelijk rancuneuze, kleine man en Van den Boogaard kan voelbaar slecht met hem uit de voeten. ‘Ook is hij te ongeduldig en te cynisch voor dit timide type’.

Zo!

Ik heb het interview nog eens teruggeluisterd en ben het eerlijk gezegd in grote lijnen wel met Anne Frid de Vries eens.

Het interview vond plaats op 10 juli 1992.

Ward Ruyslinck (1929) was toen al een gearriveerd schrijver.
Zijn bekendste werk Wierook en tranen was één van de meest gelezen boeken op eindexamenlijstjes van middelbare scholieren.

Lof had hij ook gekregen voor zijn romans Het reservaat , De uilen van Minerva, IJlings naar nergens, Stille waters en De heksenkring.

Een voorgesprek 

Drie weken voor het interview ging ik naar een plaatsje even buiten Brussel voor een voorgesprek. Ik vond Wierook en tranen een mooi helder geschreven boek. Hoewel Ruyslinck jarenlang genoemd werd als mogelijke winnaar van de Nobelprijs, stelden die andere boeken mij nogal teleur.
      Maar een andere reden om langer met Ruyslinck te praten was een boekje dat eerder dat jaar was uitgekomen: De speeltuin.
      Een brievenroman tussen Ward Ruyslinck (Simon) en Monika Lo Cascio (Claudia). Deels autobiografisch; deels fictie.

Ruyslinck, die al heel lang getrouwd was en Lo Cascio (eveneens getrouwd) hadden al sinds 1980 een onstuimige buitenechtelijke liefdesrelatie. Toen zijn vrouw Alice hier achter kwam hadden zij een jaar lang zeer hooglopende ruzies. Alice deed een paar zelfmoordpogingen en hing zich in 1990 daadwerkelijk in de kelder van hun huis op.

Ruim een jaar later verscheen De speeltuin.

Een boek waarin Ruyslinck zijn geliefde onder meer een snoezepoes, oogappeltje, elfenkoningin, lekkertje, groen blaadje, krolse poes en pareltje noemt, dat hij zó onlesbaar lief heeft, dat hij haar tot de bodem drinken zal.

De voormalig echtgenote  

Maar wat mij het meest opviel was de wijze waarop de voormalige echtgenote in dit boek wordt weggezet.

‘Simon:

‘Hoe dan ook, ze schijnt niet te beseffen dat haar lichaam me afschuw inboezemt, dat haar verleidingskunsten me onverschillig laten.’

Claudia:

‘Wie als eerste slachtoffer in aanmerking komt woont echter wel onder jouw dak.
Wat vind je van mijn plan om eerst haar duimen te pletten, haar dan langzaam maar zeker te vierendelen en haar tenslotte op een brandstapel te laten sudderen als een vulgaire hutsepot. Of zal ik haar in een vergeetput werpen, waar ze monologen ten beste kan geven voor ratten en kakkerlakken?’

Simon:

‘Het schijnt dat er verschillende dodelijke toxica bestaan -zoals kinine en wolfskers- die geen sporen in het organisme achterlaten, maar hoe kom je daaraan zonder voorschrift? Wees maar niet bang hoor; ik houd het hoofd wel koel.
Het lucht alleen even op als ik haar met woordgeweld en loze bedreigingen kan wegschrijven uit mijn leven, dat zo totaal en onvoorwaardelijk aan jou is voorbehouden’.

Zwarte humor  

In dat huis bij Brussel waren zij beiden aanwezig. Zij waren duidelijk nog zeer verliefd -of deden zo- en ontkenden dat de echtgenote van Ruyslinck model had gestaan. Het was immers een roman.
      En die moorddadige plannen?
Dat was humor. Zwarte humor, maar toch humor.

In het interview komt dit allemaal in het derde uur naar voren en in het laatste halfuur komt Monica Lo Cascio er ook nog bij.

Maar er wordt natuurlijk ook gesproken over Wierook en tranen, het verhaal van twee kinderen -Waldo en Vera- die in mei 1940 door ’de Vlaamse bossen trekken waar de koekoek roept, waar er opnieuw geen oorlog meer is en de lieflijke lente zacht en zonnig als het begin van een nieuwe tijd over de aarde ligt’.
      Het gaat over Vlaams en Nederlands, over beeldcultuur, over Louis Paul Boon en Hugo Claus, over Marnix Gijsen, Vestdijk en Mulisch, over vloeken in de literatuur, over zijn lange leven als adjunct-bibliothecaris in een museum, over kritiek en erkenning en over die jarenlang in media volgehouden bewering dat hij voortdurend kandidaat zou zijn voor de Nobelprijs voor literatuur.

Details

Hoofdcategorie: Media (502)

Categorie: Media

Gepubliceerd: 31 januari 2009

Een dreigend koningsdrama

Koningin Beatrix is vandaag jarig. Vroeger werd dat prominent  bekend gemaakt op alle publieke radiozenders. 
      Drieentwintig jaar geleden was het roemruchte VPRO-programma Het Gebouw aan de beurt om een door de NOS aangeleverde tekst uit te spreken.

‘Het is vandaag 31 januari, de verjaardag van Hare Majesteit koningin Beatrix.

 Wij wensen haar en haar gezin van harte geluk’.

Anarcho-liberaal  

De VPRO was in die dagen een anarcho-liberale omroep en het Koninklijk Huis ach … dat was het Koninklijk Huis. Medewerkers van Het Gebouw verspreidden geruchten dat deze mondelinge gelukwens enigszins belachelijk gemaakt zou worden. Dat gebeurde om de directeur radio Jan Haasbroek een beetje op te fokken.

Dat lukte voortreffelijk, want hij had het er inderdaad moeilijk mee. De directeur, die er in zijn verslaggeversjaren geen groter genoegen in schepte om zelf alles en nog wat te ontregelen, was een beetje bang geworden.
      Hij verspreidde onder alle medewerkers een memo en schreef een briefje aan de eindredacteur van dat programma.

Omdat ik dat in die dagen was kunt u meelezen en uw eigen conclusies trekken.
      Er zitten humoristische trekjes in. Maar het geheel is toch ook behoorlijk potsierlijk.

Humoristisch en potsierlijk

Verkapte dreigemenetn  

Let op die verkapte dreigementen.

‘Hierbij draag ik u op’.

‘opgemelde missive stipt uit te voeren’

‘niet stipte uitvoering kan door mij als plichtsverzuim worden aangemerkt’

Let ook op het plechtstatig taalgebruik.

opgemeld

missive

verknochtheid

dikwerf

debunking 

indachtig

Een komische kwestie  

Het dreigend koningsdrama kwam in Vrij Nederland.
      Daarin heeft de directeur het zelfs over ‘ontslag op staande voet’.

Wij vonden het allemaal vooral komisch.

De Uitvoering  

Hoe het uiteindelijk allemaal werd uitgezonden kunt u hier vinden op het digitale VPRO-radioarchief dat beheerd wordt door Nienke Feis.

De gelukwensen worden keurig uitgesproken door Arie Kleywegt.
Vervolgens belt hij directeur Haasbroek.

Cor Galis spreekt een mooi commentaar en presentatrice Harmke Pijpers bespreekt een reactie van een boze luisteraar.

Details

Hoofdcategorie: Media (502)

Categorie: Media

Gepubliceerd: 18 januari 2009

We must rise from its ashes

Avraham Burg was in Nederland. Hij is auteur van het pas verschenen boek The Holocaust is over- We Must Rise From Its Ashes. Daarin schrijft hij ondermeer:

‘Als elke vijand het absolute kwaad is en elk conflict een oorlog op leven en dood - dan is alles in onze ogen gerechtvaardigd’.

Burg is een voormalig Israëlisch politicus. Hij heeft zes kinderen waarvan er momenteel twee in het leger zitten. Hij was ondermeer parlementsvoorzitter en lid van de Knesseth namens de Arbeiderspartij, was voorzitter van de Jewish Agency en de World Zionist Organisation en in 2000 een korte periode interim president van Israël.

Burg werd voor de Volkskrant geïnterviewd door Hella Rottenberg.  Dat gebeurde toen het jongste eenzijdig afgesloten bestand nog niet was afgekondigd.

Natuurlijk vraagt zij zijn mening over het huidige conflict.

Na wat aarzelingen zegt hij:

’Erger dan slecht. Deze oorlog is zinloos.
Want waar staan we nadat de oorlog is beëindigd?
Als de oorlog zou leiden tot een nieuwe verhouding met de Palestijnen, een gesprek met Hamas, direct of indirect, één of andere vorm van dialoog, dan kan ik de prijs voor deze smerige oorlog accepteren.

Maar als hij alleen een pauze brengt tot de volgende ronde, dan is dat onmogelijk‘.

Open gesprek  

Er moet volgens hem een open gesprek beginnen dat de weg opent naar vrede.
      ‘Aan een ronde tafel met de VS, Europa, Jordanië , Egypte, PLO, Hamas -jazeker, natuurlijk, ook Hamas- en Israël’

Burg is er met dit soort ideeën niet populairder op geworden in Israël. Hij noemt die reactie typisch Israëlisch:
      Op de boodschapper wordt karaktermoord gepleegd, zodat de boodschap er niet meer toe doet.

Toch is er volgens hem hoop. Hij wijst op enquêtes waaruit blijkt dat meer dan tachtig procent van de Joodse Israëli’s de oorlog tegen Gaza steunt, maar tegelijkertijd werd een enquête bekend, waarin een meerderheid van diezelfde bevolking meende dat de oorlog niet zal helpen om het conflict te beëindigen.

Het debat  

Gisteren beloofde ik u aandacht te besteden aan het VPRO-televisiedebat, dat plaatsvond nadat een radio-uitzending door leden van de Joodse Defensie Liga ruw werd onderbroken. (Media 40: Een Joodse aanslag in de studio).
     

Eén van de deelnemers was dr. Anton Constandse.
Journalist, schrijver, vrijdenker en commentator bij de VPRO-radio.

Een aimabele, belezen man.
     

Zijn ideeën over het Midden-Oosten kwamen overeen met die van Burg.

Maar er deden meer mensen aan het debat mee. Bert Vuijsje van de Haagse Post en ik, omdat ik de samensteller was van het gewraakte programma.
      Aan Joodse zijde deden mee Hans Knoop, ‘geestelijk vader’ van de Joodse Defensie Liga ‘Nooit meer’, Ronnie Naftaniel van het Centrum voor Documentatie en Informatie Israël en rabbijn Soetendorp. Voorzitter was Joop van Tijn.

Constandse en ik werden natuurlijk uitgelokt.  Andersom gebeurde dat ook.
       

De anders zo genuanceerde Anton raakte zeer geëmotioneerd en begon vergelijkingen te trekken met door Israëli's gehanteerde Nazi-methodes.
      Toen was natuurlijk de beer los. De gemoederen raakten verhit. Zeer emotionele discussies volgden. Op Constandse werd net als op Burg karaktermoord gepleegd. De boodschap van alles wat hij nog meer had gezegd viel in het niet.

Later heb ik het daar met Anton Constandse nog menigmaal over gehad. Zijn emoties waren in ieder geval oprecht.

Hij werd al op 7 oktober 1940 met 109 andere intellectuelen en vrijdenkers gegijzeld door de Duitsers, een represaille voor de internering van Duitsers in Nederlands-Indië . Hij werd overgebracht naar concentratiekamp Buchenwald en later ondermeer naar concentratiekamp Vught. Hij kwam vrij in oktober 1944.

Het televisiedebat kreeg in de publiciteit opnieuw veel aandacht. Ik heb twee recensies voor u geselecteerd.

De eerste is van Nico Scheepmaker in Vrij Nederland. Hij was zonder twijfel de beste televisie-recensent, die dit land gehad heeft. Daarnaast was hij columnist, auteur en sportcommentator.
      De tweede is van Arie Kuiper, destijds hoofdredacteur van weekblad De Tijd. Hij houdt een pleidooi voor de terugkeer van het rechtstreekse televisiedebat.

Vrij Nederland

De Tijd

Details

Hoofdcategorie: Media (502)

Categorie: Media

Gepubliceerd: 17 januari 2009

Israël-Palestina; Emoties, dreigementen, lof en kritiek

Een stroom van publiciteit

Op 3, 10 en 17 oktober 1979 maakten Roel van Broekhoven en ik een serie programma’s over de positie van de Palestijnen in het Midden-Oosten. Roel ging met correspondent Gerard Jacobs naar Libanon en ik bezocht Israëli’s en Palestijnen in Israël, op de Westbank en in Gaza.
      Na de eerste uitzending, waarin ondermeer Palestijnen aan het woord kwamen die verklaringen aflegden over martelingen in Israëlische gevangenissen, kwam een stroom van publiciteit los.

Tijdens de tweede uitzending drongen drie mannen de radiovilla van de VPRO binnen.
      Twee mannen vernielden in de studio met een schaar de uitzendband; een derde man hield ’de wacht’ bij de telefooncentrale. Later op de dag werd de verantwoordelijkheid opgeëist door de Joodse Defensie Liga ‘Nooit Meer’.
De gebouwen van de VPRO moesten ontruimd worden vanwege bommeldingen.

De publiciteitsstroom werd hierdoor nog veel meer versterkt. De telefoons stonden dagenlang roodgloeiend. In kranten en voor radio en T.V. verschenen commentaren en luisteraarsreacties. Discussies liepen hoog op.

Televisie-debat    

De VPRO ontving een overweldigende hoeveelheid brieven.
Dat werd nog eens versterkt, nadat de VPRO-televisie besloot om zondags na de inval een rechtstreeks debat uit te zenden, waarbij de emoties hoog opliepen.

     Dit debat stond onder leiding van Joop van Tijn. Andere deelnemers waren rabbijn Abraham Soetendorp van de Liberaal Joodse Gemeente, VPRO-commentator en publicist Anton Constandse, Ronnie Naftaniel van het Centrum voor Informatie en Documentatie Israel, Hans Knoop, public relations adviseur en ‘geestelijk vader‘van de Joodse Defensie Liga en Bert Vuijsje van de redactieraad van de Haagse Post.

Ik deed ook mee.

Scala aan meningen  

De dagen daarna ontving ik nog meer post. Instemmende brieven, opbeurend; kritisch, soms antisemitisch, beschuldigend, dreigend, uitnodigend, cynisch, genuanceerd, wild, anoniem, vol lof en waardering; Kortom een uiterst uiteenlopend scala aan meningen en ideeën.

Ik heb ‘t proberen te vergelijken met alle publiciteit, commentaren en discussies van de afgelopen weken, nadat Israël zijn acties in Gaza begonnen is.
      Eerlijk gezegd kan ik weinig verschil ontdekken. Vrijwel niemand, die ik las, zag of hoorde is onverschillig over dit conflict. Mensen, die in andere kwesties genuanceerd denken en verstandige meningen hebben, slaan vaak door.

Of men schaart zich vierkant achter Israël
-‘ze hebben het recht om zich tegen die raketten te verdedigen’-
of men schaart zich achter de Palestijnen
-‘ze hebben het recht om zich te verzetten tegen een illegale bezetting’-.

Nederland & de wereld  

Ik heb de stellige indruk, dat de emoties in Nederland hoger oplopen dan bijvoorbeeld in andere Europese landen. Waarom dat zo is weet ik niet. Wel is het duidelijk, dat -getuige allerlei peilingen en onderzoeken- de sympathie in dit land voor Israël vergeleken met 1979 enorm is afgenomen.
      Toen reden ‘we’ nog rond met stickers: ‘Wij staan achter Israël’. Nu kun je zomaar meelopen in een demonstratie waar geroepen wordt:
      ‘Hamas Hamas, Hamas; Joden aan het gas’.

Laat er geen twijfel over bestaan: Ik vind dat verwerpelijk en verachtelijk. Maar waarom rabbijn Evers dat bij Pauw & Witteman een keer of tien meent te moeten herhalen, begrijp ik ook weer niet. Is hem kennelijk ingefluisterd.

In het VPRO-radioarchief, dat knap beheerd wordt door Nienke Feis zijn de programma’s uit oktober 1979 verschenen. Ga hier naar toe om het allemaal nog eens te beluisteren. U kunt daar ook terecht voor reacties, commentaren, meningen en bijvoorbeeld de VPRO-discussie in de radiostaf.

Morgen krijgt u van mij een paar commentaren op de rechtstreekse televisie-uitzending.

En daarna besteed ik aandacht aan het boekje dat Roel van Broekhoven en ik schreven, nadat de gemoederen weer enigszins tot bedaren waren gekomen.