Glas aan het eind van de Via Baltica
De Baltische landen Estland, Letland & Litouwen grenzen aan elkaar. En ze werden vorige eeuw langdurig bezet door de Sovjet Unie. Verder hebben ze niet zoveel gemeen. Estland bijvoorbeeld voelt zich veel meer verbonden met Finland. Ze spreken daar varianten van de Fins-Oegrische taal en ook cultureel zijn er verbanden en overeenkomsten.
De glaskunst bijvoorbeeld. In het oude stadsdeel van de Estische hoofdstad Tallinn kocht ik in een galerie deze borrelglazen, geblazen door de in haar land vermaarde glaskunstenares Viivi-Ann Keerdo.
Tallinn is het eindpunt van de Via Baltica, een weg die de drie landen verbindt en de Letse en Litouwse hoofdplaatsen Riga en Vilnius aandoet. Op 23 augustus 1989 stonden op deze weg twee miljoen mensen hand in hand om te protesteren tegen het Molotov-Von Ribbentrop pact, dat precies vijftig jaar daarvoor gesloten was. Een pact waarbij Hitler en Stalin de toen onafhankelijke Baltische staten verkwanselden en aan de Sovjet-Unie uitleverden. Tien jaar daarna heb ik die weg gevolgd. Vice-Versa. Ik maakte daar voor de VPRO-Radio twee documentaires over.
Twee jaar later heb ik dat nog eens gedaan. Nieuwsgierigheid. Litouwen is landschappelijk mooi en afwisselend. Glooiende velden, bossen en open vlaktes.
Veel wolven en een enkele beer. Voetbal is populair, maar basketbal en wielrennen populairder. Een deel van Litouwen is ooit Pools geweest en die taal wordt in sommige gebieden nog steeds gesproken. Het aantal Russen is beperkt; onder de tien procent. Vilnius is een aardige maar onmiskenbaar provinciale stad.
Letland is compacter en rommeliger. De hoofdstad Riga is een metropool met Art Deco gebouwen, mooie winkelstraten en plezierige parken. Een derde van de bevolking bestaat uit etnische Russen. Twaalf procent daarvan bezit niet de Letse nationaliteit omdat ze de taal niet voldoende beheersen. Burgemeester van Riga is de van oorsprong Russische Nils Usakovs, wiens ware naam Oesjakov verletst is.
Estland was en is in allerlei opzichten het meest modern. De universiteiten staan internationaal goed aangeschreven en het aantal mensen dat Engels spreekt is relatief groot. Tallinn is een toeristische stad van formaat. In het oude centrum waar ik die glaasjes kocht, komen weinig Esten. Te duur & te druk. Er zijn vooral in het weekend veel Finnen, die snel even overvaren. De Estische wodka is goed en goedkoop en dat zou ook gelden voor de vrouwen. Veel Finnen logeren in hotel Viru, dat in Tallinn dan ook de bijnaam Hotel Virus heeft.
Esten zeggen dat ze de Finnen verstaan. Finnen zeggen dat ze de Esten niet verstaan.
Als je op maandagochtend overvaart naar Helsinki tref je aan boord veel Finnen, die nog nalallend rondstrompelen. Ik weet dat, want ik was er een keer bij. Bandjes waarop aan boord langdurig Finse tango’s te horen zijn, helpen niet echt.
De geblazen glazen worden bijgezet in de dependance van het VPRO-Radioprogrmma Ongehoord.
Museum Ongehoord dependance
40: Geblazen borrelglazen van Viivi Ann Keerdo
Gekocht in Tallinn, hoofdstad van Estland
41: Wajangpoppen uit Indonesië
Gekocht in Tangkuban Perahu, West Java (volgt)
42: Finland in 1925. Inclusief gebieden die na de tweede wereldoorlog door Rusland zijn geannexeerd
Gekocht in Joensuu Karelië (volgt)
43: Palestijns optimisme
Gekregen op PLO Office Den Haag (volgt)
44: Bijl met houtblokken
Gekregen van houthakker in Guldrupe Gotland (volgt)
Museum Ongehoord.
Overzicht:
Reizen 5: Twaalf verkoopsters & 24 Hoedjes
1. Karakteristieke hoed uit Maseru.Hoofdstad van Lesotho.
Aardrijkskunde 28:De wereld een kijktoneel
2: Wereldbol uit Pyong Yang.Hoofdstad van Noord-Korea
Beelden 157: Een fysieke navelstreng
3. Telegrafiekabel:Landsend Engeland
Beelden 152: Ingeblikt & bewaard
4. De laatste communistenlucht.Blikjes uit het Mementopark te Budapest.
Beelden 155: Overlevingsdrang in Afrika
5. Een motor van ijzerdraadjes. Gemaakt in Maputo,hoofdstad van Mozambique.
Reizen 46: Een illegale borstwervel
6. Een olifantenbot.Meegenomen uit Caprivistrip Namibië.
Beelden 160: Fout op fout op fout
7. Een houten bison.Het laatste oerbos van Europa. Meegenomen uit Polen.
Reizen 19: De Walgvogel
8. Een aandoenlijke dodo.Uitgestorven op Mauritius
Beelden 163: De paddestoelen van Albanië 
9. Albanië-bunker:Curieuze herinnering aan Communistisch gekkenhuis.
Beelden 167:Visitekaartjes
10. Visitekaartjes: Meegenomen uit de hele wereld
Beelden 171:Groot feest in Zuid-Sudan
11. Dinkapijp.Gekregen van Dinkavrouw in Zuid-Sudan
Beelden 172: Kuifje; Kuiffie,Tintin & Túfke
12. Rhaeto Romaans.Kuifje in bedreigde taal.Meegenomen uit Zwitserland
Beelden 173: Vorstelijke chocolade
13. Liechtensteiner Fürstenhütchen.Meegenomen uit Vaduz, hoofdstad van Liechtenstein
Beelden 174:De Honingboom
14. Honingboom in Kalimantan.Gered van illegale houtkap
Beelden 183: Masker uit Thimphu
15. Bezweringsmasker uit Bhutan.Gekregen in Thimphu, hoofdstad van Bhutan
Beelden 184: Breien op Tristan
16. Gebreide pinguïn uit Tristan da Cunha.Meegenomen van meest geisoleerde bewoonde eiland ter wereld;
Beelden 185: Een gehandicapt verkopertje
17: Gekneusd bordje uit Guyana.Meegenomen uit Georgetown, hoofdstad van Guyana
Beelden 189: India in Bangladesh in India in Bangladesh
18. Klei uit sub-sub enclave.Meegenomen uit Dahala Khagrabari
Beelden 191: Toeristen met geweren
19. IJsbeer met jong.Meegenomen uit Longyearbyen Spitsbergen
Beelden 193; Geluk & vruchtbaarheid
20. Tubeteyka.Meegenomen uit Fergana-vallei Oezbekistan
Beelden 195: Las Vegas here I am
21: One dollar token.Hard Rock hotel; Las Vegas
Beelden 202: Een mascotte uit Rio de Janeiro
22: Braziliaanse nummerplaat uit 1994
Beelden 208: Agressieve gevechtsdans
23: Tinku hoed uit Sucre, hoofdstad van Bolivia
Beelden 211: Schaatsen & mijnenvelden
24: Rockhopper:Falkland Eilanden
Beelden 233: Een feestje in Ramallah
25:Kamelendrijver:Ramallah Palestina
Beelden 261: Uitzending 100 & Uitzending 200
26: Medewerkers Ongehoord
Beelden 337: Gebrek aan alles
27: Bengaalse paraplu.Saidpur Bangladesh
Beelden 338: Een Noors knuffelbeest
28: Een aangeklede eland. Hamar Noorwegen
Beelden 352: Een etiket verklaard
29: Stolichnaya wodka.Moskou Rusland
Beelden 361:Heilzaam water in wijnfles
30: Dode Zee water.Ein Bokek Israël
Beelden 367: Inventief & lekker
31: Chocolade Ghraoui.Damascus Syrië
Beelden 378: Knetterwarm & kurkdroog
32: Onderkaak van kameel. Chinguetti Mauretanië
Beelden 391: Mild & zilt
33: Linie aquavit. Trondheim Noorwegen
Beelden 397: Een creatief pakketje
34: Herinnerings Zeepje. Seychellen Indische Oceaan
Beelden 412: Een puja in Bhutan
35: Bel & deksels; Gekregen van Lama Tsultrim in Thimphu
Beelden 422: Vader & grootvader in hout
36: Zimbabweaanse poppen;Gekocht in Hwange
Beelden 428: Gegrilde borst in Brennevin-saus
37: Papegaaiduiker uit Snæfallsnes IJsland
Beelden 443: 'n Voerdrupke
38: Sleedoornjenever uit Voerstreek
39: Oorlog in de Krajina
40: Glas uit Tallinn Estland