Nieuwe woorden

 

Pakjesdrones & een paraplurevolte

Moordmakelaar

Moordenaar Fred Ros, die tot dertig jaar celstraf veroordeeld werd, veranderde eufemistisch  in een moordmakelaar. De man is toegelaten als kroongetuige in het grote liquidatieproces. Als zijn verklaringen kloppen kunnen mensen als Dino Soerel, Ali Akgün en Willem Holleeder in grote problemen komen, terwijl zijn gevangenisstraf gehalveerd kan worden. Maar de moordmakelaar mag van het openbaar ministerie niet liegen,  want dan vervalt zijn getuigenbescherming.
      Intussen mogen de zogenaamde Ros-tapes van de rechter voorlopig niet in boekvorm verschijnen. Of dochter Anna van auteur Hendrik-Jan Korterink en hun advocaat nu ook niet meer in praatprogramma’s zullen verschijnen is natuurlijk nog lang niet zeker. Dat Peter R. de Vries zal blijven verschijnen is wel degelijk zeker.

Paraplurevolte

Bij de studentenopstand in Hongkong gebruikte de politie al snel pepperspray en traangas. De demonstranten wapenden zich hiertegen met paraplu’s, waardoor de termen paraplurevolte en parapluopstand populair werden.
      Net als het kruisteken in de lucht dat met armgebaren en gebalde vuisten werd gemaakt in navolging van de pas 17-jarige verzetsleider Joshua Wong.

Eilandroes
Het woord eilandgevoel bestaat al langer. Het werd voor het eerst gebruikt door journalist-wandelaar John Jansen van Galen. Maar nu is daar ook het woord eilandroes bij gekomen. Het wordt gebruikt in NRC-Handelsblad waar recensent Mirjam Noorduijn laaiend enthousiast is over De duik van Sjoerd Kuyper.  ‘’Een’’, schrijft zij, ‘’ongewoon mooi boek dat leest als een avontuurlijke reis door de tijd en ontroerende liefdesgeschiedenis ineen, maar bovenal als een kleurrijke ode aan Curaçao en de verbeeldingskracht. 

Nachtfietser

Dit begrip werd in de Volkskrant geïntroduceerd na berichten dat nachtelijke fietsers in de steden vrijwel allemaal een slok teveel op hebben. Onderzoek in Groningen en Den Haag toonde aan dat bijna zeventig % van de nachtfietsers boven de alcoholgrens zat. Die mensen laten hun auto thuis en denken dan dat ze op de fiets wel veilig zijn of in ieder geval niet aangehouden zullen worden.
      Ik denk eerlijk gezegd dat dit percentage onder nachtlopers nog hoger zal zijn.

Orgaantoerisme

Veel mensen in Nederland wachten met smart op nieuwe organen. Vooral de wachtlijst voor een nieuwe nier is lang. Maar op diverse plekken in de wereld waaronder Turkije, Pakistan en Cambodja zijn die nieren voor hoge bedragen te koop. Bovendien kan met zich daar ook direct laten opereren. Dit verschijnsel heet orgaantoerisme.  

Ontwoekeren

In Nederland zijn honderdduizenden mensen gedupeerd door woekerpolissen. Dat is al jarenlang bekend. Maar ondanks compensatieregelingen en een scherpere wetgeving over beleggingsverzekeringen, lopen volgens de Volkskrant nog heel veel mensen rond met een waardeloze polis. De verzekeraars zijn namelijk laks en van het zogenaamde ontwoekeren komt maar weinig terecht.

Pakjesdrone

Het is een primeur van DHL. Dit bezorgconcern gaat als eerste pakketjes bezorgen met drones, onbemande Pakketkopters. Het experiment wordt uitgevoerd in Duitsland tussen het havenstadje Norden en het waddeneiland Juist. Voorlopig worden vooral spoedvrachten afgeleverd. Bijvoorbeeld medicijnen.

Boefproef

Smartphones zijn een populair object voor dieven, straatrovers en zakkenrollers. Volgens een bericht in NRC-Handelsblad worden per maand in Nederland zo’n 2.000 toestellen gestolen. Om het oninteressant voor die dieven te maken is een methode ontwikkeld om een gestolen telefoon op afstand te blokkeren met een activeringsvergrendeling. De telefoon wordt daarmee boefproef gemaakt. 

 

 

 

Navelstreng & navel staren

Mijn kleinzoon Daan (8) wil weten waar de baby’s uitkomen. Ik verwijs hem naar oma, want ’zij heeft het zelf twee maal meegemaakt’.
      Ter inleiding vraagt hij: ’Uit de navel soms?’

Als het hem allemaal is uitgelegd zegt hij: ‘Oh ja. Niet uit de navel dus. Dat kan natuurlijk niet, want daar zit de navelstaart’.

Goedemorgen!

 

Metadatadebat

De ijdele strapatsen van Plasterk hebben een gouden woord opgeleverd. METADATADEBAT.
     
Een woord dat alles in zich heeft om woord van het jaar te worden.
Er zit ritme in, er is binnenrijm, herhaling en bovenal een bijna ongekende nergens onderbroken afwisseling van medeklinkers en klinkers.
      Plasterk. Chapeau!

   

 Youngtimers onder elkaar


Vorige week schreef ik een stukje over oude auto’s die vanaf 2015 niet meer de oude binnenstad van Utrecht in mogen. (Algemeen 184). Ik bekende mij toen opnieuw tot een overtuigd rijder van oude Citroëns.
      Momenteel heb ik een XM Diesel uit 1997. Een zogenoemde youngtimer; auto tussen de 15 en 25 jaar oud).
      Ergens in Frankrijk staat -hoop ik- ook nog een Citroën CX Limousine Diesel uit 1985.
Inmiddels dus een oldtimer. Zie Algemeen 141.
     
      Ik kreeg hierop een reactie van Ineke Hilhorst, documentairemaakster en de laaste jaren ook actief als HuizenFee; (her)-inrichten van huizen, hotels, zorginstellingen etc.

 

 

Zij schrijft ondermeer:
VOLVIST

Op je o zo leuke en interessante website heb ik dit woord nog niet gevonden.
Het bestaat echt.
Zelf ben ik er één: een Volvist. Mensen die uit overtuiging in (oude) Volvo's rijden.

Sinds een uur ben ik de trotse bezitter van een Volvo 940 uit 1997. Een zogeheten youngtimer. Wel op benzine. Ha! Misschien mag ik eerstdaags ook Amsterdam niet meer in. Daar tutten ze ook over maatregelen. Ik kan me volledig vinden in jouw artikel. Als je nog een handtekening wil onder je petitie, bij deze. In de verkoop heb ik mijn Volvo V70, een jonkie, uit 2003. /beiden worden met 'zij' aangesproken.
De term Volvist kende ik uit de NRC. Maar de eigenaar/directeur van het Loosdrechtse Volvomuseum, hanteert deze titel al veel langer. Hij beschikt over een arsenaal aan Volvomobilia (hoop dat ik hem juist citeer). En vertelde me dat er ook Bugattinisten zijn.
In de NRC viel het woord in een artikel, afgelopen zaterdag. In Haren is een hele gemeenschap van dit soort. Vele merk gerelateerde garages in de omtrek.

 

Mijn  oud-Vpro collega Wim Bloemendaal, die veel van auto's weet kwam hierop met de volgende reactie:

Daar moet op gereageerd worden: "Bugattinisten" da's onzin het is (meervoud) Bugattisti. Afgezien van het feit dat oldtimer een Duits begrip is dat in de Nederlandse taal is geslopen, net als het nog afgrijselijker youngtimer.
Een oldtimer is in het Engels een ouder iemand die ietwat in het verleden is blijven hangen, het heeft niets, maar dan ook niets met auto's te maken. Britten hanteren de termen veteran, vintage, classic, waarbij ze dan weer onderscheid maken tussen pre war en post war (WOII).
Ik begrijp die Duitse drang wel, maar waarom ze dan andermans taal verkloten is mij een raadsel. Een Opel Kadett wordt natuurlijk nooit een classic car. Ik heb enige jaren een Volvo 245 gereden uit 1989, heb ik mij een Volvist genoemd? Nee! Noem ik mij met een 1954 Citroën 15/6 en een 1962 Panhard PL17 Tigre nu respectievelijk een Citroënist of Panhardist, ik heb in goed Nederlands twee oude auto's en ze brengen mij (respectievelijk 59 en 51 jaar oud) waar ik wezen moet. En het toffelemoonse Utrecht kan me gestolen worden.

 

 

 

 Roeptoeteren met een vingerpistool

      
De makers van de dikke van Dale zijn gekomen met een lijst van nieuwe woorden, die in het woordenboek zullen worden opgenomen. Ieder jaar weer een activiteit, die niet alleen aandacht verdient maar ook onderwerp is van kritiek. Want de keuzes zullen altijd arbitrair en subjectief blijven. Welke criteria je ook aanlegt.

      Ieder jaar verschijnen er duizenden nieuwe woorden. De meeste gedijen niet; worden kort of eenmalig gebruikt en verdwijnen weer. Sommige woorden blijven echter terugkomen. En als dat drie jaar achter elkaar gebeurt, maakt zo’n woord kans om te worden opgenomen in de eregalerij van Van Dale.

Ik heb dit jaar een lijstje gemaakt van

a: Mooie woorden
b: Onbekende woorden (voor mij dan)
c. Engelse woorden
d. Sociale mediataal
e. Bekende woorden
f. Jongeren- en straattaal
g. Gezochte woorden

Hier komen een paar voorbeelden.

Mooie woorden: Boerenbridge, roeptoeteren, sukkelseks, vingerpistool en werkspier.
Onbekende woorden: geishaballen, touwtering en arretjescake
Engelse woorden: bitcoin, cupping, screwballcomedy, swagger, shinen, repaircafé .
Jongerentaal: Fucker, caféganger, rootsy
Sociale mediataal: Dataroaming, socialemediatestament, spacen, wazzup.
Bekende woorden: Carrièrecoach, levenscoach, burendag, flitsbak, jihadganger, zorghypotheek en biobrander.
Gezochte woorden: Dementiekoor, flexieseksueel, geheugenkoor, vredespolitiek, onnozeliteit en bubblegumpop.

      Hieronder de volledige lijst.
Als u een verklaring voor een woord zoekt, ga dan HIER naar toe.

 

3D-bril
3d-film
3D-printer
alkoof
alkoofcamper
arretjescake
balanseconomie
biobrander
bitcoin
boerenbridge
bonding
bubblegumpop
burendag
cabaretfiguur
caféploeg
carrierecoach
combinatietestament
C'tje
cupping
dakgroen
dataroaming
dementiekoor
denkspier
dierenrechten
drakenei
ecofobie
faal
factchecken
factfree politicus 
familiemoord
fileluik
filler
flexifuel
flexiseksueel
flitsbak
fucker
funken
gamechanger
geheugenkoor
geishaballen
geldpunt
geluksmachine
gevelgroen
gratispolitiek
greenwashing
halalhuis
helperssyndroom
hermelijnkoorts
huisvrouwenporno
ik-opatestament
internetanarchist
jihadganger
jihadreiziger
kanjertraining
keusetestament
kredietunie
lawinepieper
levenscoach
living statue
lustkogels
master
masteren
mensj
mindfuck
omkeerhypotheek
onnozelheid
onnozeliteit
opeethypotheek
paniekvogel
phablet
pinpointen
poepbacterie
pop-upwinkel
prinsenkind
redderssyndroom
repaircafe
roeptoeteren
rookpen
rootsy
ruilouder
samenredzaamheid
screwballcomedy
selfie
shariawijk
shinen
shishapen
slachtofferkunde
socialemediatestament
spaartaks
spacen
sportspier
standbeeld
storytelling
strobalenhuis
sukkelseks
supercel
swagger
teblet
touwtering
transitie-economie
trippen
tweedegeneratieslachtoffer
tweetrapsmaking
vaginaal
verchinezen
verzilbverhypotheek
vingerpistool
warmtepaal
wazzup
weesmedicijn
werkspier
zorghypotheek